<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="ZW07n0061">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Buddhist Texts not contained in the Tripiṭaka, Electronic version, No. 61 護國司南抄</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">藏外佛敎文獻數位版, No. 61 護國司南抄</title>
			<author>沙門玄鑒集　侯沖整理</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>ZangWai</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">ZW</idno>.<idno type="vol">7</idno>.<idno type="no">61</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Buddhist Texts not contained in the Tripiṭaka</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">藏外佛敎文獻</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">護國司南抄</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Text as provided by Mr. Fang Guangchang</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">方廣錩大德提供</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>新式標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【藏外】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00145">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName>
				<mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01814">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01814</charName>
				<mapping cb:dec="984854" type="PUA">U+F0716</mapping>
			<mapping type="unicode">U+4600</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>蛗</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[蠡-彖+阜]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB21828">
				<charName>CBETA CHARACTER CB21828</charName>
				<mapping cb:dec="1004868" type="PUA">U+F5544</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[企-止+仁]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2010-01-28T17:55:29">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0068a" n="0068a"/>
<lb ed="ZW" n="0068a01"/>
<lb ed="ZW" n="0068a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">題解</cb:mulu><head>護國司南抄</head>
<lb ed="ZW" n="0068a03"/>
<lb ed="ZW" n="0068a04"/><byline cb:type="other">整理者　侯沖</byline>
<lb ed="ZW" n="0068a05"/>
<lb ed="ZW" n="0068a06"/><p cb:type="head1" xml:id="pZW07p0068a0601">〔題解〕</p>
<lb ed="ZW" n="0068a07"/><p xml:id="pZW07p0068a0701">《護國司南抄》，中國雲南僧人所編纂的漢傳佛敎經典
<lb ed="ZW" n="0068a08"/>疏釋。纂集者爲雲南大長和國內供奉僧、<name role="" type="person">崇聖寺</name>主、義學敎
<lb ed="ZW" n="0068a09"/>主、賜紫沙門玄鑒。原書有疏釋五卷，《校勘錄》一卷。玄
<lb ed="ZW" n="0068a10"/>鑒纂集該文獻的時間爲雲南大長和國安國六年（公元908
<lb ed="ZW" n="0068a11"/>年），今存本爲大理國保安八年（公元1052年）釋道常抄寫
<lb ed="ZW" n="0068a12"/>疏釋一卷。</p>
<lb ed="ZW" n="0068a13"/><p xml:id="pZW07p0068a1301">隋唐時期的佛敎撰述，「其疏之注釋常曰疏抄」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0068001" n="0068001"/>，《護
<lb ed="ZW" n="0068a14"/>國司南抄》就是玄鑒對良賁《仁王護國般若波羅蜜多經疏》
<lb ed="ZW" n="0068a15"/>（以下簡稱良賁《仁王經疏》）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0068002" n="0068002"/>的注釋，所注並非良賁《仁
<lb ed="ZW" n="0068a16"/>王經疏》的全文，而是其中的部分文句或字詞。玄鑒注釋良
<lb ed="ZW" n="0068a17"/>賁《仁王經疏》，不僅引述漢地佛敎經籍，也引錄儒道兩家
<lb ed="ZW" n="0068a18"/>要籍，從中可以看出南詔時期雲南僧人的佛學水平以及中原
<lb ed="ZW" n="0068a19"/>儒道思想和漢傳佛敎對南詔文化的影響程度。玄鑒所引錄的
<lb ed="ZW" n="0068a20"/>部分典籍今已不存，《護國司南抄》引錄這些書的部分內容，
<lb ed="ZW" n="0068a21"/>保存了較爲珍貴的文獻資料。玄鑒有「義學敎主」之稱號，
<lb ed="ZW" n="0068a22"/>故本文獻亦爲我們瞭解中國古代義學僧人提供了難得的實
<lb ed="ZW" n="0068a23"/>物資料。</p>
<lb ed="ZW" n="0068a24"/><p xml:id="pZW07p0068a2401">本文獻未爲中外歷代大藏經所收，也未爲中外歷代佛書
<lb ed="ZW" n="0068a25"/>著錄。1956年8月在雲南省大理白族自治州鳳儀北湯天董
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0069a" n="0069a"/>
<lb ed="ZW" n="0069a01"/>氏宗祠發現，卷軸，高30.8釐米,當時已分作三段。其中首
<lb ed="ZW" n="0069a02"/>尾兩段現藏雲南省社會科學院圖書館，中間一段現藏雲南省
<lb ed="ZW" n="0069a03"/>圖書館。由於分藏不同的單位，一般學者大都未見到原件，
<lb ed="ZW" n="0069a04"/>而見到本文獻的人又不能仔細閱讀原文並作出正確的鑒
<lb ed="ZW" n="0069a05"/>別，故前人有關本文獻的介紹大都有誤。如以玄鑒爲密學或
<lb ed="ZW" n="0069a06"/>密宗敎主，以現存抄本爲南詔時期抄本就是其中最典型的錯
<lb ed="ZW" n="0069a07"/>誤。</p>
<lb ed="ZW" n="0069a08"/><p xml:id="pZW07p0069a0801">隋唐時期的佛敎經典傳抄，「經論則眞書，而註疏則草
<lb ed="ZW" n="0069a09"/>書」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0069001" n="0069001"/>。雲南佛敎唐初才經四川等地傳入，經籍的傳抄與漢
<lb ed="ZW" n="0069a10"/>地當時的風尙相一致。故卽使是大理國時代的寫經，亦大致
<lb ed="ZW" n="0069a11"/>保留了南詔時期抄經的習尙，卽經論用正書，註疏用草書。
<lb ed="ZW" n="0069a12"/>本文獻或者因其爲註疏之註疏，或者因其乃抄備個人使用，
<lb ed="ZW" n="0069a13"/>故用更加簡便的草書乃至自創的略書寫成。所謂「略書」，
<lb ed="ZW" n="0069a14"/>往往是一些字的偏旁部首，如「護國」作「戶口」，「波羅
<lb ed="ZW" n="0069a15"/>密」作「皮羅宀」，「金剛」作「金刂」。這些略書過去因
<lb ed="ZW" n="0069a16"/>爲難於識讀而一直被誤爲「白文」。由於現存的《護國司南
<lb ed="ZW" n="0069a17"/>抄》用行草乃至略書寫就，且有不少字爲抄者自造，頗不易
<lb ed="ZW" n="0069a18"/>識讀，加之重抄疏釋存在不少錯誤，並有一些地方模糊不
<lb ed="ZW" n="0069a19"/>淸，故整理者雖數次抄錄辨識，但仍有一些字未能識別，有
<lb ed="ZW" n="0069a20"/>些字的辨認亦無十分把握。當然，由於條件限制，未能一一
<lb ed="ZW" n="0069a21"/>查對本抄所引諸書，亦是未能全部辨識本抄文字的一個原
<lb ed="ZW" n="0069a22"/>因。因此，此次發表的整理本還存在種種問題，還有不少語
<lb ed="ZW" n="0069a23"/>義不通之處。希望將來有高明能在這個整理本的基礎上整理
<lb ed="ZW" n="0069a24"/>出更完善的本子。</p>
<lb ed="ZW" n="0069a25"/><p xml:id="pZW07p0069a2501">本抄首段和末段據雲南省社會科學院圖書館所藏本文
<lb ed="ZW" n="0069a26"/>獻的原件錄文整理，中間一段據雲南省圖書館藏縮微膠片錄
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0070a" n="0070a"/>
<lb ed="ZW" n="0070a01"/>文整理，無校本。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0070a02"/>
<lb ed="ZW" n="0070a03"/>
<lb ed="ZW" n="0070a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">錄文</cb:mulu><head>〔錄文〕</head>
<lb ed="ZW" n="0070a05"/>
<lb ed="ZW" n="0070a06"/><p xml:id="pZW07p0070a0601">□…□攝彼十字皈於<anchor xml:id="nkr_note_orig_0070001" n="0070001"/>一字，從廣至略，漸減漸
<lb ed="ZW" n="0070a07"/>深。一字現前，同於法界，性相平等，至究竟故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0070002" n="0070002"/>。</p>
<lb ed="ZW" n="0070a08"/>
<lb ed="ZW" n="0070a09"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:jhead>護國司南抄卷第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="ZW" n="0070a10"/><byline cb:type="collector">內供奉僧、<name role="" type="person">崇聖寺</name>主、
<lb ed="ZW" n="0070a11"/>義學敎主、賜紫沙門玄鑒集</byline>
<lb ed="ZW" n="0070a12"/>
<lb ed="ZW" n="0070a13"/><p xml:id="pZW07p0070a1301">叙曰：般若寶經，義崇護國<anchor xml:id="nkr_note_orig_0070003" n="0070003"/>。仁王遵奉，道侶
<lb ed="ZW" n="0070a14"/>任持。故得三寶光生，七難氛息。疏主三藏，業稱
<lb ed="ZW" n="0070a15"/>內外，學洞古今。翻譯文潤於斯經，習共贊義皎乎？
<lb ed="ZW" n="0070a16"/>茲疏文約而詣，理邃而彰，聰岫之雞，冠貫滄溟龍
<lb ed="ZW" n="0070a17"/>頷。至如釋文體廣括群，鑒講習之流，卒難尋究。
<lb ed="ZW" n="0070a18"/>今因演次，檢而錄之。繕寫旣周，勒成五卷。防泣
<lb ed="ZW" n="0070a19"/>路，備迷方，故目之云《護國司南抄》耳。並《校
<lb ed="ZW" n="0070a20"/>勘錄》一卷，附第五末。但集經論豈述懷？幸諸忘
<lb ed="ZW" n="0070a21"/>鑒，莫我瑕矣。時安國聖治六載甲寅<anchor xml:id="nkr_note_orig_0070004" n="0070004"/>歲朱夏之季月
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0071a" n="0071a"/>
<lb ed="ZW" n="0071a01"/>也。</p>
<lb ed="ZW" n="0071a02"/>
<lb ed="ZW" n="0071a03"/><entry><form>良賁</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0071a0303" cb:place="inline">音秘。《易》曰：賁，飾也。《補闕鈔圖》云：
<lb ed="ZW" n="0071a04"/>良賁，俗姓王氏，太原人也。博通經論，薄閑莊老。遭逢衆
<lb ed="ZW" n="0071a05"/>難，息靜隱居。後於大明宮詔令修疏，時年八十二。鑽研諷
<lb ed="ZW" n="0071a06"/>味，期歲方畢。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0071a07"/><entry><form>詔述</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0071a0703" cb:place="inline">《切韻》云：詔，謂敕書也。述，修也。</p>
<lb ed="ZW" n="0071a08"/><p xml:id="pZW07p0071a0801">稽首下據《補闕鈔圖》釋皈敬序分二：</p>
<lb ed="ZW" n="0071a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemZW07p0071a0901"><p xml:id="pZW07p0071a0901">初顯所敬境（「稽首」下至「盡敬禮」）分二：</p>
<lb ed="ZW" n="0071a10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemZW07p0071a1001"><p xml:id="pZW07p0071a1001">初別明三寶，分三：</p>
<lb ed="ZW" n="0071a11"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemZW07p0071a1101"><p xml:id="pZW07p0071a1101">一佛寶（「稽首」已下至「無與等」），分三：</p>
<lb ed="ZW" n="0071a12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemZW07p0071a1201"><p xml:id="pZW07p0071a1201">一法身（「稽首無上覺」）</p></item>
<lb ed="ZW" n="0071a13"/><item xml:id="itemZW07p0071a1301"><p xml:id="pZW07p0071a1301">二應身（「體遍相圓明」）</p></item>
<lb ed="ZW" n="0071a14"/><item xml:id="itemZW07p0071a1401"><p xml:id="pZW07p0071a1401">三化身（「應現」下至「無與等」）</p></item></list></item>
<lb ed="ZW" n="0071a15"/><item xml:id="itemZW07p0071a1501"><p xml:id="pZW07p0071a1501">二法寶（「所說」已下至「不可測」），分二：</p>
<lb ed="ZW" n="0071a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemZW07p0071a1601"><p xml:id="pZW07p0071a1601">一敎體（「所說」下至「修多羅」）</p></item>
<lb ed="ZW" n="0071a17"/><item xml:id="itemZW07p0071a1701"><p xml:id="pZW07p0071a1701">二敎用（「巧濟」下至「不可測」）</p></item></list></item>
<lb ed="ZW" n="0071a18"/><item xml:id="itemZW07p0071a1801"><p xml:id="pZW07p0071a1801">三僧寶（「住果」下至「聖凡」），分三：</p>
<lb ed="ZW" n="0071a19"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemZW07p0071a1901"><p xml:id="pZW07p0071a1901">一小乘僧（「住果勝果道」）</p></item>
<lb ed="ZW" n="0071a20"/><item xml:id="itemZW07p0071a2001"><p xml:id="pZW07p0071a2001">二中乘僧（「麟喩部行尊」）</p></item>
<lb ed="ZW" n="0071a21"/><item xml:id="itemZW07p0071a2101"><p xml:id="pZW07p0071a2101">三大乘僧（「五忍諸聖凡」）</p></item></list></item></list></item>
<lb ed="ZW" n="0071a22"/><item xml:id="itemZW07p0071a2201"><p xml:id="pZW07p0071a2201">後總結敬禮（「我今盡敬禮」）</p></item></list></item>
<lb ed="ZW" n="0071a23"/><item xml:id="itemZW07p0071a2301"><p xml:id="pZW07p0071a2301">後請威加護（「三寶悲智力」下至「利含識」）</p></item></list></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0071a24"/><entry><form>稽首無上覺</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0071a2406" cb:place="inline">稽首，鄭玄注《周禮》云：稽，至也；
<lb ed="ZW" n="0071a25"/>首，頭也。以頭至地，故云稽首。此表敬之極也。《金剛經
<lb ed="ZW" n="0071a26"/>道智抄》云：西國有三種禮，下者揖，中者跪，上者稽首。</p></cb:def></entry>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0072a" n="0072a"/>
<lb ed="ZW" n="0072a01"/><entry><form>體遍相圓明</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0072a0106" cb:place="inline">下經云：「同眞際，等法性」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0072001" n="0072001"/>。疏云
<lb ed="ZW" n="0072a02"/>「眞<anchor xml:id="nkr_note_orig_0072002" n="0072002"/>言眞際，卽是法身。若云同者，智同理也」，是智德
<lb ed="ZW" n="0072a03"/>身，「此與法身<anchor xml:id="nkr_note_orig_0072003" n="0072003"/>非卽非離，俱遍法界，常安樂故」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0072004" n="0072004"/>名體遍
<lb ed="ZW" n="0072a04"/>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0072a05"/><entry><form>所說甘露法</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0072a0506" cb:place="inline">如下經云：「此經名爲《仁王護國般
<lb ed="ZW" n="0072a06"/>若波羅蜜多》，亦得名爲《甘露法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0072005" n="0072005"/>藥》。若有服行，能愈<anchor xml:id="nkr_note_orig_0072006" n="0072006"/>諸
<lb ed="ZW" n="0072a07"/>疾。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0072007" n="0072007"/>《顯隱詞》云：諸天以種種名藥投於大海，四天王
<lb ed="ZW" n="0072a08"/>十寶山研之，遂出精華，狀如凝蘇，食之長生，曰甘露。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0072a09"/><entry><form>住果勝果道</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0072a0906" cb:place="inline">《三乘入道疏抄》云：住果謂四果也，
<lb ed="ZW" n="0072a10"/>勝果道謂四向也。向謂趣求，果謂剋獲。道類忍前十五心名
<lb ed="ZW" n="0072a11"/>須陀洹向，第十六心道類智處立爲初果，進斷修或一品至
<lb ed="ZW" n="0072a12"/>五，皆得名爲第二果向，卽此名爲勝果道也。唯有初向不背
<lb ed="ZW" n="0072a13"/>於前後之三向，皆有二義。一勝前果得名勝果，名勝果道，
<lb ed="ZW" n="0072a14"/>道是因義。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0072a15"/><entry><form>麟喩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0072008" n="0072008"/>部行尊</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0072a1506" cb:place="inline">《顯隱詞》云：麟喩卽獨覺出者，喩
<lb ed="ZW" n="0072a16"/>如麒麟<anchor xml:id="nkr_note_orig_0072009" n="0072009"/>唯有一角，卽出無佛世界<anchor xml:id="nkr_note_orig_0072010" n="0072010"/>，入末法中不見佛，不覩
<lb ed="ZW" n="0072a17"/>敎。此由過去宿習種子故。佛出世，天作是言：「佛欲出世，
<lb ed="ZW" n="0072a18"/>各當滅度。」麟角聞已涅槃，佛方出世也。部行卽是衆出者，
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0073a" n="0073a"/>
<lb ed="ZW" n="0073a01"/>出有佛世，見佛聞法部類而也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0073a02"/><entry><form>五忍諸聖凡</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0073a0206" cb:place="inline">《顯隱詞》云：聖是如理僧，十地菩薩
<lb ed="ZW" n="0073a03"/>也；凡是信解僧，資糧加行也。資糧是外凡，加行是內凡故。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0073a04"/><entry><form>讚眞文</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0073a0404" cb:place="inline">《切韻》：讚，明也，助也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0073a05"/><entry><form>粵眞理</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0073a0504" cb:place="inline">下釋名起序分二：</p>
<lb ed="ZW" n="0073a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemZW07p0073a0601"><p xml:id="pZW07p0073a0601">初明能說敎主三身，分二：</p>
<lb ed="ZW" n="0073a07"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemZW07p0073a0701"><p xml:id="pZW07p0073a0701">初通讚三身（「眞理」下至「塵刹」）分三：</p>
<lb ed="ZW" n="0073a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemZW07p0073a0801"><p xml:id="pZW07p0073a0801">一法身（「眞理」下至「之表」）</p></item>
<lb ed="ZW" n="0073a09"/><item xml:id="itemZW07p0073a0901"><p xml:id="pZW07p0073a0901">二應身（「智鏡」下至「之源」）</p></item>
<lb ed="ZW" n="0073a10"/><item xml:id="itemZW07p0073a1001"><p xml:id="pZW07p0073a1001">三化身（「德海」下至「塵刹」）</p></item></list></item>
<lb ed="ZW" n="0073a11"/><item xml:id="itemZW07p0073a1101"><p xml:id="pZW07p0073a1101">後別彰化體（「牟尼」下至「摩尼照物」）</p></item></list></item>
<lb ed="ZW" n="0073a12"/><item xml:id="itemZW07p0073a1201"><p xml:id="pZW07p0073a1201">後明所說法利用難測，分三：</p>
<lb ed="ZW" n="0073a13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemZW07p0073a1301"><p xml:id="pZW07p0073a1301">初讚略八品（「所以」下至「窒<anchor xml:id="nkr_note_orig_0073001" n="0073001"/>諸欲者矣」）分二：</p>
<lb ed="ZW" n="0073a14"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemZW07p0073a1401"><p xml:id="pZW07p0073a1401">初別（「所以」下至「深誡」）分八：</p>
<lb ed="ZW" n="0073a15"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemZW07p0073a1501"><p xml:id="pZW07p0073a1501">一明序品（「所以」下至「法雨」），分二：</p>
<lb ed="ZW" n="0073a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemZW07p0073a1601"><p xml:id="pZW07p0073a1601">初總陳序品（「所以」下至「嵒谷」）</p></item>
<lb ed="ZW" n="0073a17"/><item xml:id="itemZW07p0073a1701"><p xml:id="pZW07p0073a1701">後略彰二護（「遂得」下至「法雨」）</p></item></list></item>
<lb ed="ZW" n="0073a18"/><item xml:id="itemZW07p0073a1801"><p xml:id="pZW07p0073a1801">二觀如來品（「宗陳」下至「俱寂」）</p></item>
<lb ed="ZW" n="0073a19"/><item xml:id="itemZW07p0073a1901"><p xml:id="pZW07p0073a1901">三菩薩行品（「啓五忍」下至「在目」）</p></item>
<lb ed="ZW" n="0073a20"/><item xml:id="itemZW07p0073a2001"><p xml:id="pZW07p0073a2001">四二諦品（「談二諦」下至「唯心」）</p></item>
<lb ed="ZW" n="0073a21"/><item xml:id="itemZW07p0073a2101"><p xml:id="pZW07p0073a2101">五護國品（「帝釋」下至「之悟」）</p></item>
<lb ed="ZW" n="0073a22"/><item xml:id="itemZW07p0073a2201"><p xml:id="pZW07p0073a2201">六不思議品（「花彰」下至「難思」）</p></item>
<lb ed="ZW" n="0073a23"/><item xml:id="itemZW07p0073a2301"><p xml:id="pZW07p0073a2301">七奉持品（「十三法師」下至「寰區」），分二：</p>
<lb ed="ZW" n="0073a24"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemZW07p0073a2401"><p xml:id="pZW07p0073a2401">初明十三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0073002" n="0073002"/>法師奉持（「十三法師」下至「指
<lb ed="ZW" n="0073a25"/>掌」）</p></item>
<lb ed="ZW" n="0073a26"/><item xml:id="itemZW07p0073a2601"><p xml:id="pZW07p0073a2601">後明十六國王奉持（「七難」下至「寰區」）</p></item></list></item>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0074a" n="0074a"/>
<lb ed="ZW" n="0074a01"/><item xml:id="itemZW07p0074a0101"><p xml:id="pZW07p0074a0101">八囑累<anchor xml:id="nkr_note_orig_0074001" n="0074001"/>品（「恐季葉」下至「深誡」）</p></item></list></item>
<lb ed="ZW" n="0074a02"/><item xml:id="itemZW07p0074a0201"><p xml:id="pZW07p0074a0201">後總（「若非大明」下至「窒諸欲者矣」）</p></item></list></item>
<lb ed="ZW" n="0074a03"/><item xml:id="itemZW07p0074a0301"><p xml:id="pZW07p0074a0301">次翻譯由緣（「皇唐八葉」下至「眞風永扇」）</p></item>
<lb ed="ZW" n="0074a04"/><item xml:id="itemZW07p0074a0401"><p xml:id="pZW07p0074a0401">後造疏所以（「良賁」下至「庶照玄造矣」）</p></item></list></item></list></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0074a05"/><entry><form>粵</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0074a0502" cb:place="inline">音越。《華嚴音義》云：發語之端也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0074a06"/><entry><form>德海揚波，汩淸流於塵刹</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0074a0611" cb:place="inline">從眞智德海，揚俗智
<lb ed="ZW" n="0074a07"/>恩波。如下經云：「二利自在，如水與波。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0074002" n="0074002"/>疏云：「水
<lb ed="ZW" n="0074a08"/>喩本智，波喩後智。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0074003" n="0074003"/>汩音骨。《周語》曰：汩決九流。注
<lb ed="ZW" n="0074a09"/>云：汩，通也。淸流，喩化身也。謂從本智德海，起後得恩
<lb ed="ZW" n="0074a10"/>波。通淸流化身塵刹中也。故經云：「乘一切智乘來化三
<lb ed="ZW" n="0074a11"/>界。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0074004" n="0074004"/>動而寂，若淸月淩空。《宗密疏抄》中據經頌云：譬
<lb ed="ZW" n="0074a12"/>如淨滿月，影現一切水。月影雖無量，本月未曾爾。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0074a13"/><entry><form>語而默<anchor xml:id="nkr_note_orig_0074005" n="0074005"/>等摩尼照物</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0074a1309" cb:place="inline">下經云：「如摩尼寶，體具
<lb ed="ZW" n="0074a14"/>衆德。乃至若於闇夜置高幢上，光照天地，明如日出。此般
<lb ed="ZW" n="0074a15"/>若波羅蜜多，亦復如是。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0074006" n="0074006"/>疏云：「此則能爲生死長夜、
<lb ed="ZW" n="0074a16"/>大黑闇中寶炬智燈，令受持者發生三惠，破無明闇，如日出
<lb ed="ZW" n="0074a17"/>故。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0074007" n="0074007"/></p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0074a18"/><entry><form>住定興悲</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0074a1805" cb:place="inline">經云「初年月八日入大寂靜」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0074008" n="0074008"/>等，住定
<lb ed="ZW" n="0074a19"/>也。經云「從三昧起」乃至「吾知十六諸國王等」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0074009" n="0074009"/>，興悲
<lb ed="ZW" n="0074a20"/>也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0075a" n="0075a"/>
<lb ed="ZW" n="0075a01"/><entry><form>光馳聚日</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0075a0105" cb:place="inline">經云「身諸毛孔放大光明，普照十方」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0075001" n="0075001"/>
<lb ed="ZW" n="0075a02"/>等。《最勝王經》云：身光朗耀，如百千日。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0075a03"/><entry><form>波斯匿王<anchor xml:id="nkr_note_orig_0075002" n="0075002"/>等霧集煙凝</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0075a0310" cb:place="inline">經云：「復有十六大國
<lb ed="ZW" n="0075a04"/>王、波斯匿王等，各與若干千萬眷屬俱」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0075003" n="0075003"/>等。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0075a05"/><entry><form>亂墜天花</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0075a0505" cb:place="inline">經云：「是時欲界無量諸天雨衆妙花，色
<lb ed="ZW" n="0075a06"/>界諸天亦雨天花，……時無色界亦雨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0075004" n="0075004"/>香花」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0075005" n="0075005"/>等。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0075a07"/><entry><form>坦夷嵒谷</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0075a0705" cb:place="inline">《廣雅》曰：坦夷，平原也。經云：「香
<lb ed="ZW" n="0075a08"/>如須彌，花如車輪。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0075006" n="0075006"/>故諸嵒谷花香塡之，坦然無高下也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0075a09"/><entry><form>宗陳護國</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0075a0905" cb:place="inline">下疏云：「意明護國爲經之主。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0075007" n="0075007"/></p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0075a10"/><entry><form>乃理事雙彰</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0075a1006" cb:place="inline">經云：「以諸法性悉皆空故，」是理；
<lb ed="ZW" n="0075a11"/>「由世諦故」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0075008" n="0075008"/>下，是事。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0075a12"/><entry><form>則境智俱寂</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0075a1206" cb:place="inline">經云：「智照實性，非有非無。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0075009" n="0075009"/>疏
<lb ed="ZW" n="0075a13"/>云：「明能照智，稱境而觀；非有非無，通境智矣。」又云：
<lb ed="ZW" n="0075a14"/>「故聖人以無心眞智，照無相虛宗。內外兩冥，境智俱寂。
<lb ed="ZW" n="0075a15"/>卽其照也。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0075010" n="0075010"/></p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0075a16"/><entry><form>啓五忍而行位在目</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0075a1609" cb:place="inline">《菩薩行品》啓五忍爲四忍，
<lb ed="ZW" n="0075a17"/>廣明行位。如經文云：「依五忍法以爲修行」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0075011" n="0075011"/>等。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0075a18"/><entry><form>談二諦而迷悟唯心</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0075a1809" cb:place="inline">《二諦品》經云：「於解常自
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0076a" n="0076a"/>
<lb ed="ZW" n="0076a01"/>一，於諦常自二。了達此一、二，眞入勝義諦。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0076001" n="0076001"/>《楷疏》
<lb ed="ZW" n="0076a02"/>云：眞俗有二。初約心者，迷情妄執皆是俗諦；聖心語解，
<lb ed="ZW" n="0076a03"/>皆是眞諦。後約境者，一切諸法爲四相所遷，無問有漏、無
<lb ed="ZW" n="0076a04"/>漏，皆亦俗諦。眞如法性不爲四相所遷，皆是眞諦。此約心
<lb ed="ZW" n="0076a05"/>而言，故云「迷悟唯心」。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0076a06"/><entry><form>帝釋卻頂生之軍，普明開斑足之悟。</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0076a0615" cb:place="inline">《護國
<lb ed="ZW" n="0076a07"/>品》經云：「往昔過去釋提桓因爲<name role="" type="person">頂生王</name>」等。又云：「昔
<lb ed="ZW" n="0076a08"/>天羅國王有一太子名曰斑足」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0076002" n="0076002"/>等。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0076a09"/><entry><form>花彰令德，力現難思</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0076a0909" cb:place="inline">《不思議品》經云：「一
<lb ed="ZW" n="0076a10"/>花入無量花，無量花入一花」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0076003" n="0076003"/>等。令<note place="inline">去音</note>，美也，善也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0076a11"/><entry><form>十三法師，文昭昭<anchor xml:id="nkr_note_orig_0076004" n="0076004"/>乎指掌</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0076a1111" cb:place="inline">《奉持品》經云：
<lb ed="ZW" n="0076a12"/>「從初習忍至金剛定，如法修行十三觀門，皆爲法師依持建
<lb ed="ZW" n="0076a13"/>立」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0076005" n="0076005"/>等。昭昭，明白見也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0076a14"/><entry><form>七難氛息，光炅炅乎寰區</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0076a1411" cb:place="inline">下經云：「是諸國中
<lb ed="ZW" n="0076a15"/>若七難起，一切國王爲除難故，受持解說此般若波羅蜜多，
<lb ed="ZW" n="0076a16"/>七難卽滅」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0076006" n="0076006"/>等。炅炅，《切韻》：古頂反；光也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0076a17"/><entry><form>恐季葉彫殘，故永言深誡</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0076a1711" cb:place="inline">《囑累品》經云：「今
<lb ed="ZW" n="0076a18"/>誡汝等，吾滅度後」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0076007" n="0076007"/>等。《文選注》：季，末也。葉，代也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0076a19"/><entry><form>窒諸欲</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0076a1904" cb:place="inline">《切韻》：窒，塞也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0076a20"/><entry><form>皇唐八葉</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0076a2005" cb:place="inline">《切韻》：皇，大也。《文選注》云：葉，
<lb ed="ZW" n="0076a21"/>代<anchor xml:id="nkr_note_orig_0076008" n="0076008"/>也。《帝王目錄》云：高祖，諱淵。太宗，高祖第二子，
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0077a" n="0077a"/>
<lb ed="ZW" n="0077a01"/>諱世民。高宗，太宗第九子，諱治。則天，諱華命。中宗，
<lb ed="ZW" n="0077a02"/>高宗第七子，諱顯。睿宗，高宗第八子，諱旦。玄宗，睿宗
<lb ed="ZW" n="0077a03"/>第三子，諱隆基。肅宗，玄宗第三子，諱亨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0077001" n="0077001"/>。代宗，肅宗
<lb ed="ZW" n="0077a04"/>長子，諱豫<anchor xml:id="nkr_note_orig_0077002" n="0077002"/>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0077a05"/><entry><form>無垠</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0077a0503" cb:place="inline">《切韻》：五根語，斤二反；岸也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0077a06"/><entry><form>正形<anchor xml:id="nkr_note_orig_0077003" n="0077003"/>有截</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0077a0605" cb:place="inline">《孝經注》云：形，法則也。《毛詩傳》
<lb ed="ZW" n="0077a07"/>云：有截，整齊。言四海之外率服截爾。率，整也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0077a08"/><entry><form>震頹綱</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0077a0804" cb:place="inline">《唐韻》：震，起也。《切韻》：或作振擧也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0077a09"/><entry><form>黔庶</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0077a0903" cb:place="inline">《衆經音義》云：上黑也，下衆也。謂黑靑衆人
<lb ed="ZW" n="0077a10"/>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0077a11"/><entry><form>先哲</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0077a1103" cb:place="inline">《切韻》：哲，智也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0077a12"/><entry><form>有點淸流</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0077a1205" cb:place="inline">《切韻》：點，枉也。淸流謂諸碩德名賢。
<lb ed="ZW" n="0077a13"/>故《西域記》中諸少年僧輕<name role="" type="person">脅尊者</name>曰：「濫迹淸流，徒知<anchor xml:id="nkr_note_orig_0077004" n="0077004"/>飽
<lb ed="ZW" n="0077a14"/>食。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0077005" n="0077005"/></p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0077a15"/><entry><form>叨接</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0077a1503" cb:place="inline">《切韻》：叨，忝也，辱也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0077a16"/><entry><form>謬膺</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0077a1603" cb:place="inline">《切韻》：膺，當也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0077a17"/><entry><form>幸揚</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0077a1703" cb:place="inline">《切韻》：揚，對也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0077a18"/><entry><form>天闕</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0077a1803" cb:place="inline">《書》云：闕，缺也。闕在門兩旁，中間缺，各
<lb ed="ZW" n="0077a19"/>爲道。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0077a20"/><entry><form>竊玄珠於貝葉</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0077a2007" cb:place="inline">是譯經時潤文兼筆受。又修疏時此
<lb ed="ZW" n="0077a21"/>經也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0077a22"/><entry><form>捧白壁</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0077a2204" cb:place="inline">等，是修疏時捧此經也。或捧詔書也；故上
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0078a" n="0078a"/>
<lb ed="ZW" n="0078a01"/>云：「幸揚天闕，親奉德音。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0078001" n="0078001"/>又《春秋》語曰：賜黃金
<lb ed="ZW" n="0078a02"/>百溢，白壁一雙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0078002" n="0078002"/>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0078a03"/><entry><form>庶昭<anchor xml:id="nkr_note_orig_0078003" n="0078003"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0078a0303" cb:place="inline">《切韻》：庶，望也。昭，明也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0078a04"/><entry><form>五常之首</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0078a0405" cb:place="inline">《論語疏》云：謂仁、義、禮、智、信。
<lb ed="ZW" n="0078a05"/>好生惡煞，博愛不愚曰仁；擧動合宜，除亂不害曰義；疏通
<lb ed="ZW" n="0078a06"/>知遠，逆覩未來曰智；上下彰明，恭儉不煩曰禮；擧事無怨，
<lb ed="ZW" n="0078a07"/>語無翻覆曰信。「此五德者，不可造次而虧，不可須臾而
<lb ed="ZW" n="0078a08"/>廢。王者履之以治國，君子奉之以立身。用無暫替，故云常
<lb ed="ZW" n="0078a09"/>也。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0078004" n="0078004"/>又云：就五行而論，則木爲仁，火爲禮，金爲義，
<lb ed="ZW" n="0078a10"/>水爲智，土爲信。人稟此五氣而生，則備有仁、義、禮、智、
<lb ed="ZW" n="0078a11"/>信之性。人有博愛之德爲仁，有嚴斷之德爲義，有明尊卑敬
<lb ed="ZW" n="0078a12"/>讓之德爲禮，有照了之德爲智，有言不虛妄之德爲信。此五
<lb ed="ZW" n="0078a13"/>者，人性之恒，不可暫捨，故謂之五常。又《弁正論》云：
<lb ed="ZW" n="0078a14"/>此五常，「在天爲五星，在地爲五嶽，在處爲五方，在人爲
<lb ed="ZW" n="0078a15"/>五<anchor xml:id="nkr_note_orig_0078005" n="0078005"/>藏，在物爲五行。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0078006" n="0078006"/>「不煞曰仁，主肝，木之位。春陽
<lb ed="ZW" n="0078a16"/>之時，萬物盡生。正月二月少陽用事，養育群品，好生惡煞；
<lb ed="ZW" n="0078a17"/>煞者無仁。不邪淫曰義，義主肺，金之位。七月八月少陽用
<lb ed="ZW" n="0078a18"/>事，外防嫉妒危身之害，記憶體<anchor xml:id="nkr_note_orig_0078007" n="0078007"/>性命竭精之患，禁私不淫；
<lb ed="ZW" n="0078a19"/>淫者無義。不飮酒曰禮，禮主心，火之位。四月五月太陽用
<lb ed="ZW" n="0078a20"/>事，天下太熱，萬物發狂，飮致醉，心亦發狂，口爲妄語，
<lb ed="ZW" n="0078a21"/>亂道之本，身致危亡，不盡天命，故禁以酒；酒者無禮。不
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0079a" n="0079a"/>
<lb ed="ZW" n="0079a01"/>盜曰智，智主腎，水之位。十月十一月太陽用事，萬物收藏，
<lb ed="ZW" n="0079a02"/>盜者不順天，以得物藏之，故禁以盜；盜者無智。不妄語曰
<lb ed="ZW" n="0079a03"/>信，信主脾，土之位。三月六月九月十二月中央用事，制禦
<lb ed="ZW" n="0079a04"/>四域，惡口傷人，禍在口中，言出則殃至，氣發則形傷，危
<lb ed="ZW" n="0079a05"/>身速命，故禁以舌；舌者無信。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0079001" n="0079001"/></p>
<lb ed="ZW" n="0079a06"/><p xml:id="pZW07p0079a0601">　　　　仁正月二月　　春　　　義七月八月　　夏</p>
<lb ed="ZW" n="0079a07"/><p cb:type="pre" xml:id="pZW07p0079a0701">　　　　禮四月五月<anchor xml:id="nkr_note_orig_0079002" n="0079002"/>　　夏　　　智十月十一月　　冬
<lb ed="ZW" n="0079a08"/>　　　　信三月六月九月<anchor xml:id="nkr_note_orig_0079003" n="0079003"/>十二月　　中央</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0079a09"/><entry><form>三才</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0079a0903" cb:place="inline">《文選》云：體三才之茂。注云：三才謂天地人
<lb ed="ZW" n="0079a10"/>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0079a11"/><entry><form>閫城</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0079a1103" cb:place="inline">《切韻》：閫，苦本反；門限也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0079a12"/><entry><form>識浪</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0079a1203" cb:place="inline">《楞伽》云：「藏識海常住，境界風所動。種種
<lb ed="ZW" n="0079a13"/>諸浪識，騰<anchor xml:id="nkr_note_orig_0079004" n="0079004"/>躍而轉生。」業境界風動，生諸識浪也<anchor xml:id="nkr_note_orig_0079005" n="0079005"/>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0079a14"/><entry><form>煩籠</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0079a1403" cb:place="inline">有本作「樊」字。《毛詩注》云：樊，藩也，藩
<lb ed="ZW" n="0079a15"/>籬也。《莊子音義》云：樊，籠離之所。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0079a16"/><entry><form>連綴</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0079a1603" cb:place="inline">以敎詮義，「如線貫花」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0079006" n="0079006"/>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0079a17"/><entry><form>攝持</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0079a1703" cb:place="inline">以敎被理，「如經持緯」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0079007" n="0079007"/>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0079a18"/><entry><form>區分</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0079a1803" cb:place="inline">《顯隱<anchor xml:id="nkr_note_orig_0079008" n="0079008"/>詞》云：區，別也。又區域也。區
<lb ed="ZW" n="0079a19"/>域不同，種類各別<anchor xml:id="nkr_note_orig_0079009" n="0079009"/>，故名區分。</p></cb:def></entry>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0080a" n="0080a"/>
<lb ed="ZW" n="0080a01"/><entry><form>序者</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0080a0103" cb:place="inline">如宅無牆，一客來則不內外宅之淺深也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0080001" n="0080001"/></p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0080a02"/><entry><form>彚聚</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0080a0203" cb:place="inline">《顯隱詞<anchor xml:id="nkr_note_orig_0080002" n="0080002"/>》云：上云貴反，於也，亦云品別。
<lb ed="ZW" n="0080a03"/>無差別中差別而說。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0080a04"/><entry><form>第一</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0080a0403" cb:place="inline">《顯隱詞》云：第者次第，卽非色心；一者一二，
<lb ed="ZW" n="0080a05"/>卽爲數識。第之與一，並不相應行法攝也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0080a06"/><entry><form>人法雙彰</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0080a0605" cb:place="inline">仁王，人也，護也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0080a07"/><entry><form>宗體</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0080a0703" cb:place="inline">《止<anchor xml:id="nkr_note_orig_0080003" n="0080003"/>迷記》云：宗，尊也，崇也，主也，族也，
<lb ed="ZW" n="0080a08"/>首也。意如客有十國，卽一人爲世尊。今說般若卽以般若爲
<lb ed="ZW" n="0080a09"/>宗，如法師歸分別，鳥歸林藪，人歸屋宅，佛歸涅槃，百川
<lb ed="ZW" n="0080a10"/>歸大海。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0080a11"/><entry><form>根緣</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0080a1103" cb:place="inline">根純緣熟。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0080a12"/><entry><form>感赴</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0080a1203" cb:place="inline">如《最勝王經》：「譬<anchor xml:id="nkr_note_orig_0080004" n="0080004"/>如日月無有分別，亦如水
<lb ed="ZW" n="0080a13"/>鏡無有分別，光明亦無分別，三種和合得有影生。」「衆生
<lb ed="ZW" n="0080a14"/>有感現應化身」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0080005" n="0080005"/>，亦復如是。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0080a15"/><entry><form>處會</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0080a1503" cb:place="inline">如說般若，處卽四處，會<anchor xml:id="nkr_note_orig_0080006" n="0080006"/>卽十六會也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0080007" n="0080007"/></p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0080a16"/><entry><form>各對宜聞</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0080a1605" cb:place="inline">對須菩提說般若空敎，以須菩提解空第一
<lb ed="ZW" n="0080a17"/>故。對<name role="" type="person">虛空藏菩薩</name>說三身品，疏云：以表佛身如虛空藏，隨
<lb ed="ZW" n="0080a18"/>衆生意行財法施故。今對國王「廣陳二護」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0080008" n="0080008"/>，是通聞也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0080a19"/><entry><form>十四王</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0080a1904" cb:place="inline">下經云：「世尊善說十四王」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0080009" n="0080009"/>。疏云：三賢、
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0081a" n="0081a"/>
<lb ed="ZW" n="0081a01"/>十地及等覺菩薩，爲十四也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0081001" n="0081001"/></p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0081a02"/><entry><form>有聖有凡</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0081a0205" cb:place="inline">聖卽十地，凡卽三賢。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0081a03"/><entry><form>黎元</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0081a0303" cb:place="inline">黎，衆也。元，善也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0081a04"/><entry><form>全身尙輕，半偈斯重<anchor xml:id="nkr_note_orig_0081002" n="0081002"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0081a0409" cb:place="inline">義如下第五卷中具釋。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0081a05"/><entry><form>菩提涅槃，從生了因</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0081a0509" cb:place="inline">《玄開疏》云：報化二身
<lb ed="ZW" n="0081a06"/>相同，有爲經能爲生因，如種等芽，芽始生故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0081003" n="0081003"/>。法身實性
<lb ed="ZW" n="0081a07"/>名諸佛，覺法體是無爲，經但<anchor xml:id="nkr_note_orig_0081004" n="0081004"/>爲了因，如燈照物，物先有
<lb ed="ZW" n="0081a08"/>故。四智菩提是報身，從生因所感；涅槃是法身<anchor xml:id="nkr_note_orig_0081005" n="0081005"/>，從了因
<lb ed="ZW" n="0081a09"/>所感。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0081a10"/><entry><form>凝然相續</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0081a1005" cb:place="inline">者，牒上菩薩涅槃也。菩薩是報身，是相
<lb ed="ZW" n="0081a11"/>續常；涅槃是法身，是凝然常。故《顯隱詞》云：法身是凝
<lb ed="ZW" n="0081a12"/>然常，所謂眞如法性，湛然常住，無變無遷也。報身是相續
<lb ed="ZW" n="0081a13"/>常，謂無量劫中修行六度萬行，得四智菩薩，於得土中爲登
<lb ed="ZW" n="0081a14"/>地已上菩薩說法，相續不斷名相續常。化身是不斷常，謂雖
<lb ed="ZW" n="0081a15"/>示生王宮，現滅雙樹，只爲衆生根性未熟，化身卽來，喩如
<lb ed="ZW" n="0081a16"/>盆水，若淸月影卽現，常應有緣不斷，名不斷常。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0081a17"/><entry><form>諒在</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0081a1703" cb:place="inline">《切韻》：諒<anchor xml:id="nkr_note_orig_0081006" n="0081006"/>，力讓反；信也，實也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0081a18"/><entry><form>重昌堯化</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0081a1805" cb:place="inline">《帝王略論》云：陶唐氏名放勛，黃帝
<lb ed="ZW" n="0081a19"/>之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0081007" n="0081007"/>孫，姓伊祁。聰明文思，允恭克讓。以尹壽爲師，許由
<lb ed="ZW" n="0081a20"/>爲友。堂高三尺，茅茨不剪，土階三等。夏日葛衣，冬日鹿
<lb ed="ZW" n="0081a21"/>裘。有草生階，以月初一日生一葉，至十六日落一葉，至三
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0082a" n="0082a"/>
<lb ed="ZW" n="0082a01"/>十日盡。若月小則一葉厭而不落，名蓂英，堯觀之以知旬朔。
<lb ed="ZW" n="0082a02"/>又生莆<note place="inline">音晡</note>於廚，其形如萐，名莆萐，署月廚內常涼。《切韻》：
<lb ed="ZW" n="0082a03"/>萐<note place="inline">山輒反</note>，瑞草也。又《玉編》云：孝德至萐莆，出堯廚，
<lb ed="ZW" n="0082a04"/>樹名也。其葉不搖自扇，於飮食中淸涼助供養。甘露降，醴
<lb ed="ZW" n="0082a05"/>泉出，朱草生，鳳凰上逢。故仲尼云：唯天爲大，唯堯則之。
<lb ed="ZW" n="0082a06"/>時有老人擊壤於路，曰：吾日<anchor xml:id="nkr_note_orig_0082001" n="0082001"/>出而作，日入而息，鑿井而
<lb ed="ZW" n="0082a07"/>飮，耕田而食，帝何力於我哉？</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0082a08"/><entry><form>革弊</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0082a0803" cb:place="inline">《切韻》：革，改也；弊，斃也，困也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0082a09"/><entry><form>救焚</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0082a0903" cb:place="inline">《液疏抄》云：拯溺救焚。往時萬姓如火焚燒，
<lb ed="ZW" n="0082a10"/>如泥沈溺，苦之甚也。武王再詔，天下萬姓昭蘇如救焚溺也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0082a11"/><entry><form>社稷</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0082a1103" cb:place="inline">《白虎通》：土神曰社，穀神曰稷。非土不居，
<lb ed="ZW" n="0082a12"/>非穀不食。土地廣博，不偏敬；五穀衆多，不可一二而祭。
<lb ed="ZW" n="0082a13"/>故封土立社，必有土尊；五穀之多，故封稷而祀之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0082002" n="0082002"/>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0082a14"/><entry><form>仙駕歸天</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0082a1405" cb:place="inline">《釋詞》云：天子崩亡，褒之曰仙駕。謂
<lb ed="ZW" n="0082a15"/>若群仙承龍駕鶴者也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0082a16"/><entry><form>禮樂惟新</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0082a1605" cb:place="inline">《白虎通》云：王者制禮作樂，節民之喜
<lb ed="ZW" n="0082a17"/>怒也。樂以法象天，禮以法象地。人無不含天地之氣，有五
<lb ed="ZW" n="0082a18"/>常之性者，故樂所以蕩滌反其<anchor xml:id="nkr_note_orig_0082003" n="0082003"/>邪惡也，禮所以防淫佚<note place="inline">音逸。
<lb ed="ZW" n="0082a19"/>淫，樂過也<anchor xml:id="nkr_note_orig_0082004" n="0082004"/></note>，節其侈靡<note place="inline">《切韻》：上尺氏反，上聲；奢也。下文彼反；亦奢侈
<lb ed="ZW" n="0082a20"/>也<anchor xml:id="nkr_note_orig_0082005" n="0082005"/></note>。禮以安上治人，樂以移風易俗也<anchor xml:id="nkr_note_orig_0082006" n="0082006"/>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0082a21"/><entry><form>明白四達</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0082a2105" cb:place="inline">《老子》云：明白四達，能無知乎？注云：
<lb ed="ZW" n="0082a22"/>人君能爲雌靜則萬姓樂，推其德明白四照，猶須忘功不宰，
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0083a" n="0083a"/>
<lb ed="ZW" n="0083a01"/>故云能無知乎？</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0083a02"/><entry><form>恭嗣</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0083a0203" cb:place="inline">《切韻》：恭，敬也，奉也。嗣，繼也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0083a03"/><entry><form>惠洽</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0083a0303" cb:place="inline">《切韻》：洽，霑也，知也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0083a04"/><entry><form>融通</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0083a0403" cb:place="inline">《切韻》：融，明也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0083a05"/><entry><form>寇盜</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0083a0503" cb:place="inline">《尙書注》云：群行攻劫曰寇。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0083a06"/><entry><form>允穆</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0083a0603" cb:place="inline">《切韻》：上信也，誠也；下和也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0083a07"/><entry><form>曠劫</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0083a0703" cb:place="inline">《切韻》：曠，遠也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0083a08"/><entry><form>月朔</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0083a0803" cb:place="inline">《易》曰：月一日爲朔。朔，蘇也，死而復蘇；
<lb ed="ZW" n="0083a09"/>朔，始也，言更有終始也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0083a10"/><entry><form>月望</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0083a1003" cb:place="inline">《易》曰：望，月滿之名也。日在東，月在西，
<lb ed="ZW" n="0083a11"/>猶君臣之相望也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0083a12"/><entry><form>一轍</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0083a1203" cb:place="inline">《切韻》：車迹也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0083a13"/><entry><form>如《維摩經》不思議爲宗</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0083a1310" cb:place="inline">經文廣顯不思議理，
<lb ed="ZW" n="0083a14"/>所以爲宗。疏云：只如三千大千變現微蓋之內，得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0083001" n="0083001"/>土穢土
<lb ed="ZW" n="0083a15"/>回護品指之間；命高屋於東方，取香飯於上國；纖毫吞於巨
<lb ed="ZW" n="0083a16"/>海，小芥納於須彌；呼吸風雲，擲弄日月。擎大會於掌內，
<lb ed="ZW" n="0083a17"/>還論庵園；接妙喜於指端，遠安此國。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0083a18"/><entry><form>《法華經》以<anchor xml:id="nkr_note_orig_0083002" n="0083002"/>一乘爲宗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0083003" n="0083003"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0083a1809" cb:place="inline">經云：「十方佛土中，
<lb ed="ZW" n="0083a19"/>唯有一乘法。無二亦無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0083004" n="0083004"/>三，除佛方便說。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0083005" n="0083005"/>《顯隱詞》云：
<lb ed="ZW" n="0083a20"/>乘有四種，一理二空眞如，乘之性故。故《無性<anchor xml:id="nkr_note_orig_0083006" n="0083006"/>攝論》云：
<lb ed="ZW" n="0083a21"/>或乘大姓，故名大乘。二敎音聲，名句文詮，顯大乘故；三
<lb ed="ZW" n="0083a22"/>行無偏六度，能運載故。《無性攝論》云：亦乘亦大，故名
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0084a" n="0084a"/>
<lb ed="ZW" n="0084a01"/>大乘。四果菩薩涅槃，乘家果故。此之四種，對彼二乘名爲
<lb ed="ZW" n="0084a02"/>一乘。二旣非二，一亦非一，非一之一，名爲一乘故。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0084a03"/><entry><form>高祖</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0084a0303" cb:place="inline">諱淵，在位九年。年七十。隋朝義寧二年<anchor xml:id="nkr_note_orig_0084001" n="0084001"/>戊寅
<lb ed="ZW" n="0084a04"/>五月二十日受恭帝禪位，改爲武德元年。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0084a05"/><entry><form>太宗</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0084a0503" cb:place="inline">高祖第二子，諱世民。在位二十三年。年五十
<lb ed="ZW" n="0084a06"/>二。武德十年初改爲貞觀元年。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0084a07"/><entry><form>高宗</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0084a0703" cb:place="inline">太宗第九子，諱治。在位三十五年。年五十四。
<lb ed="ZW" n="0084a08"/>貞觀二十三年太宗崩，皇太子治卽帝位，號高宗天皇大帝。
<lb ed="ZW" n="0084a09"/>至貞觀二十四年正月一日改爲永徽元年庚戌。永徽六年<anchor xml:id="nkr_note_orig_0084002" n="0084002"/>正月
<lb ed="ZW" n="0084a10"/>七日改爲顯慶元年乙卯<anchor xml:id="nkr_note_orig_0084003" n="0084003"/>。顯慶七年三月十七日改爲龍朔元
<lb ed="ZW" n="0084a11"/>年。龍朔五年正月一日改爲麟德元年<anchor xml:id="nkr_note_orig_0084004" n="0084004"/>。麟德三年正月五日
<lb ed="ZW" n="0084a12"/>改爲乾封元年<anchor xml:id="nkr_note_orig_0084005" n="0084005"/>。乾封三年二月三日改爲總章元年。總章二
<lb ed="ZW" n="0084a13"/>年三月三日改爲咸亨元年。咸亨五年八月五日改爲上元元
<lb ed="ZW" n="0084a14"/>年。上元<anchor xml:id="nkr_note_orig_0084006" n="0084006"/>三年十一月十八日改爲儀鳳元年。儀鳳四年六月
<lb ed="ZW" n="0084a15"/>三日改爲調露元年。調露二年八月三日改爲永隆元年。永隆
<lb ed="ZW" n="0084a16"/>二年十一月十七日改爲開耀<anchor xml:id="nkr_note_orig_0084007" n="0084007"/>元年。開耀二年二月十九日改
<lb ed="ZW" n="0084a17"/>爲永淳元年。永淳三年十二月四日改爲弘道元年。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0084a18"/><entry><form>則天</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0084a1803" cb:place="inline">諱華命。在位二十一年。年七十八。弘道二年
<lb ed="ZW" n="0084a19"/>正月一日武氏監國，改爲嗣聖元年乙酉。，至二月七日改爲
<lb ed="ZW" n="0084a20"/>文明元年，至九月三日改爲光宅元年。光宅二年正月一日改
<lb ed="ZW" n="0084a21"/>爲垂拱元年。垂拱五年正月一日改爲永昌元年，至十一月二
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0085a" n="0085a"/>
<lb ed="ZW" n="0085a01"/>日改爲載初元年<anchor xml:id="nkr_note_orig_0085001" n="0085001"/>。二年九月九日革命，國號大周。聖母臨
<lb ed="ZW" n="0085a02"/>朝稱皇帝，改爲天壽元年。天壽三年四月一日改爲如意元
<lb ed="ZW" n="0085a03"/>年，至九月九日改爲長壽元年。長壽三年五月十一日改爲延
<lb ed="ZW" n="0085a04"/>壽元年。延壽二年正月一日改爲證聖元年，至九月九日改爲
<lb ed="ZW" n="0085a05"/>天<anchor xml:id="nkr_note_orig_0085002" n="0085002"/>册萬歲元年，至臘月十一日改爲萬歲登<anchor xml:id="nkr_note_orig_0085003" n="0085003"/>鳳元年。萬歲登
<lb ed="ZW" n="0085a06"/>鳳二年四月一日改爲萬歲通天元<anchor xml:id="nkr_note_orig_0085004" n="0085004"/>年。萬歲通<anchor xml:id="nkr_note_orig_0085005" n="0085005"/>天二年九月九
<lb ed="ZW" n="0085a07"/>日改爲神功元年。神功二年正月一日改爲聖歷元年。聖歷三
<lb ed="ZW" n="0085a08"/>年五月五日改爲久視元年。久視二年正月三日改爲大足<anchor xml:id="nkr_note_orig_0085006" n="0085006"/>元
<lb ed="ZW" n="0085a09"/>年，至十月二十三日改爲長安元年。此非八葉所也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0085a10"/><entry><form>中宗</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0085a1003" cb:place="inline">高宗第七子，諱顯。在位五年。年六十。長安
<lb ed="ZW" n="0085a11"/>五年正月二十五日中宗卽位，改大周還爲大唐，改爲神龍元
<lb ed="ZW" n="0085a12"/>年丙午。神龍三年九月五日改爲景龍元年。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0085a13"/><entry><form>睿宗</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0085a1303" cb:place="inline">高宗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0085007" n="0085007"/>第八子，諱旦。在位三年。年五十五。景
<lb ed="ZW" n="0085a14"/>龍四年六月四日，溫王重茂卽皇帝位，韋氏監國，改爲唐隆
<lb ed="ZW" n="0085a15"/>元年，至六月二十四日溫王讓位於叔相王，睿宗卽位，七月
<lb ed="ZW" n="0085a16"/>二十六日改爲景雲元年辛亥。景雲三年正月十九日改爲太極
<lb ed="ZW" n="0085a17"/>元年，至五月十三日改爲延和元年，至八月七日又改爲先天
<lb ed="ZW" n="0085a18"/>元年。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0085a19"/><entry><form>玄宗</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0085a1903" cb:place="inline">睿宗第三子，諱隆基。在位四十四年。年七<anchor xml:id="nkr_note_orig_0085008" n="0085008"/>十
<lb ed="ZW" n="0085a20"/>一。先天二年七月二十七日睿宗上室號與太子，爲開元神武
<lb ed="ZW" n="0085a21"/>皇帝，十一月一日改爲開元元年甲寅。開元三十年正月一日
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0086a" n="0086a"/>
<lb ed="ZW" n="0086a01"/>改爲天寶元載。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0086a02"/><entry><form>肅宗</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0086a0203" cb:place="inline">玄宗第三子，諱亨。在位六年。年五十。天寶
<lb ed="ZW" n="0086a03"/>十五載七月二十七日卽皇帝位，至八月十五日改爲至德元年
<lb ed="ZW" n="0086a04"/>丁酉。二帝。至德三年三月改爲乾元元<anchor xml:id="nkr_note_orig_0086001" n="0086001"/>年。乾元三年四月改爲
<lb ed="ZW" n="0086a05"/>上元元年。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0086a06"/><entry><form>代宗</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0086a0603" cb:place="inline">肅宗長子，諱豫。在位一十七年。年<anchor xml:id="nkr_note_orig_0086002" n="0086002"/>六十。上
<lb ed="ZW" n="0086a07"/>元三年五月改爲寶應元年癸卯。寶<anchor xml:id="nkr_note_orig_0086003" n="0086003"/>應二年八月改爲廣德元
<lb ed="ZW" n="0086a08"/>年。至廣德三年正月一日改爲永泰元<anchor xml:id="nkr_note_orig_0086004" n="0086004"/>年。永泰二年十二月
<lb ed="ZW" n="0086a09"/>改爲大歷元年<anchor xml:id="nkr_note_orig_0086005" n="0086005"/>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0086a10"/><entry><form>南天竺</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0086a1004" cb:place="inline">《西域記》云：詳夫天竺舊云<name role="" type="person">身毒</name>，或曰賢
<lb ed="ZW" n="0086a11"/>豆<anchor xml:id="nkr_note_orig_0086006" n="0086006"/>，今從正音，宜云印度。印度者，唐言月。其猶白日旣
<lb ed="ZW" n="0086a12"/>隱，雖有星光言照，豈如朗朗言明！良以其土聖賢繼軌，導
<lb ed="ZW" n="0086a13"/>凡御物，如月照臨，故謂言印度。五印度境周九萬餘里，三
<lb ed="ZW" n="0086a14"/>垂大海，北背雪山。北廣南狹，形如半月。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0086007" n="0086007"/>《涅槃經<anchor xml:id="nkr_note_orig_0086008" n="0086008"/>音義》
<lb ed="ZW" n="0086a15"/>云：印度名月。月有千名，斯其一稱。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0086a16"/><entry><form>執<name role="" type="person">師子國</name><anchor xml:id="nkr_note_orig_0086009" n="0086009"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0086a1605" cb:place="inline">《唐三藏傳》云：國周七千餘里，都城周
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0087a" n="0087a"/>
<lb ed="ZW" n="0087a01"/>四十餘里，人戶殷稠，穀稼滋實，黑<anchor xml:id="nkr_note_orig_0087001" n="0087001"/>小急暴，此其俗也。
<lb ed="ZW" n="0087a02"/>國本寶渚，多有珍奇。其後南印度有女聘鄰國，路逢師子王，
<lb ed="ZW" n="0087a03"/>侍送之人怖畏逃散，唯女獨在車中。師子來見，負女而去，
<lb ed="ZW" n="0087a04"/>遠入深山，採果逐禽以用資給。歲月旣淹，生育男女，形雖
<lb ed="ZW" n="0087a05"/>類人，而性暴惡。男漸長大，白其母曰：我爲何類？父獸
<lb ed="ZW" n="0087a06"/>母人。母乃爲陳昔事。子曰：人畜旣殊，何不捨去而相守
<lb ed="ZW" n="0087a07"/>耶？母曰：非不有心，但無由免脫。子後逐父登履山谷，察
<lb ed="ZW" n="0087a08"/>其經涉。他日伺<anchor xml:id="nkr_note_orig_0087002" n="0087002"/>父遠去，卽擔攜母妹，下投人里，至母本
<lb ed="ZW" n="0087a09"/>國。訪問舅氏，宗嗣已絕，寄止村閭。其師子王還，不見妻
<lb ed="ZW" n="0087a10"/>子，憤恚出<anchor xml:id="nkr_note_orig_0087003" n="0087003"/>山，咆<anchor xml:id="nkr_note_orig_0087004" n="0087004"/>吼人里，男女往來多被其害。百姓以事
<lb ed="ZW" n="0087a11"/>啓王。王率四兵，簡募猛士，將欲圍射師子。師子見已，發
<lb ed="ZW" n="0087a12"/>聲瞋吼，人馬傾墜，無敢赴者。如是多日，竟無其功。王復
<lb ed="ZW" n="0087a13"/>賞吿令，有能煞師子者，當賜億金。子白母曰：饑寒難處，
<lb ed="ZW" n="0087a14"/>赴王募如何？母曰：不可。彼雖是獸，仍爲汝父，若其煞者，
<lb ed="ZW" n="0087a15"/>豈復名人？子曰：若不如是，彼終不去，或當尋逐我等，來
<lb ed="ZW" n="0087a16"/>人村閭。一旦王知，我等還死，亦不相留。何者？師子爲暴，
<lb ed="ZW" n="0087a17"/>緣娘及我，豈<anchor xml:id="nkr_note_orig_0087005" n="0087005"/>有爲一而惱多人？二三思之，不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0087006" n="0087006"/>如應募。於
<lb ed="ZW" n="0087a18"/>是遂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0087007" n="0087007"/>行。師子見已，馴伏歡喜，都無害心。子遂以利刀開
<lb ed="ZW" n="0087a19"/>喉破腹。雖加此苦，而慈愛情深，含忍不動，因卽命絕。王
<lb ed="ZW" n="0087a20"/>初聞歡喜，怪而問之：何因爾也？竟不實言。種種窮迫，方
<lb ed="ZW" n="0087a21"/>乃具述。王曰：磋乎！非畜種者，誰辦此心？雖然，我先許
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0088a" n="0088a"/>
<lb ed="ZW" n="0088a01"/>賞，終不違言。但汝煞父，悖逆<anchor xml:id="nkr_note_orig_0088001" n="0088001"/>之人，不得更居我國。敕
<lb ed="ZW" n="0088a02"/>有司多與金寶，逐之荒外<anchor xml:id="nkr_note_orig_0088002" n="0088002"/>，卽莊兩船，多置黃金及資糧等，
<lb ed="ZW" n="0088a03"/>送著海中，任隨流逝。男船泛海至此寶渚，見豐奇玩，卽便
<lb ed="ZW" n="0088a04"/>止住。後商人將家屬採寶，復至其間，乃煞商人，留其婦女。
<lb ed="ZW" n="0088a05"/>如是產育子孫，經無量代，人衆漸多，乃立君臣。以其遠祖
<lb ed="ZW" n="0088a06"/>執煞師子，因爲國稱。女船泛海至婆<anchor xml:id="nkr_note_add_0088a0601" n="0088a0601"/><anchor xml:id="beg0088a0601" n="0088a0601"/>剌<anchor xml:id="end0088a0601"/>斯西，爲鬼魅所得，
<lb ed="ZW" n="0088a07"/>生育群女，今西大國是也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0088003" n="0088003"/></p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0088a08"/><entry><form>竹林園、白鷺池</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0088a0807" cb:place="inline">《止迷記》云：卽迦蘭陀長者施
<lb ed="ZW" n="0088a09"/>此竹林以爲精舍。迦蘭陀者，云好鳥，類以鵠，群飛，多棲
<lb ed="ZW" n="0088a10"/>竹林。昔有國王出城遊觀，息此竹下。王時正睡，有蛇來，
<lb ed="ZW" n="0088a11"/>欲螫王。鳥見蛇來，一時驚飛以寤王睡。王因鳥覺得免蛇災，
<lb ed="ZW" n="0088a12"/>便以竹林將養此鳥，乃命林主以時散食養鳥。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0088a13"/><entry><form>迦蘭陀鳥</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0088a1305" cb:place="inline">故林主以養迦蘭陀鳥，時人謂之迦蘭陀長
<lb ed="ZW" n="0088a14"/>者。林側有陀曰鷺棲集其中，謂鷺陀長者。於此池側建立精
<lb ed="ZW" n="0088a15"/>舍，亦是如來說經之處。又依唐三藏說云：長者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0088004" n="0088004"/>先以林將
<lb ed="ZW" n="0088a16"/>施以外道，後生悔心，欲以施佛。是時地神知長者意，乃於
<lb ed="ZW" n="0088a17"/>林中現龍蛇等種種怪異驚之，欲令出去。外道惶怖仍不出，
<lb ed="ZW" n="0088a18"/>地神顯<anchor xml:id="nkr_note_orig_0088005" n="0088005"/>形而怒之曰：汝宜速出，不得住此，主人以林欲將
<lb ed="ZW" n="0088a19"/>施佛。外道懷慚，捨之而去。外道去已，便將施佛。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0088006" n="0088006"/></p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0088a20"/><entry><form>最勝天王</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0088a2005" cb:place="inline">《止迷記》云：<name role="" type="person">他化自在天</name>王，亦名最勝。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0088a21"/><entry><form>曼殊室利</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0088a2105" cb:place="inline">《止迷記》云：此云<name role="" type="person">妙吉祥</name>，亦云妙德。
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0089a" n="0089a"/>
<lb ed="ZW" n="0089a01"/>是過去平等龍種上智尊王佛。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0089a02"/><entry><form>那伽室利<anchor xml:id="nkr_note_orig_0089001" n="0089001"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0089a0205" cb:place="inline">《止迷記》云：那<anchor xml:id="nkr_note_orig_0089002" n="0089002"/>伽，此云龍。室利，
<lb ed="ZW" n="0089a03"/>此云吉祥。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0089a04"/><entry><form>盪洋</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0089a0403" cb:place="inline">《切韻》：上緖朗反。盪，滌除也。非此之意，
<lb ed="ZW" n="0089a05"/>合作「蕩」字。《切韻》：蕩，大搖放動也。又廣遠也。水在
<lb ed="ZW" n="0089a06"/>河內也。下指音，水流音也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0089a07"/><entry><form>渤澥</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0089a0703" cb:place="inline">海別名也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0089a08"/><entry><form>佛果久近，握鏡融心</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0089a0809" cb:place="inline">時久成佛者，如下經云：
<lb ed="ZW" n="0089a09"/>此十四忍「若佛菩薩不由此門得一切<anchor xml:id="nkr_note_orig_0089003" n="0089003"/>智者，無有是處。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0089004" n="0089004"/>
<lb ed="ZW" n="0089a10"/>又如疏云：「大果難感，故經五忍；萬行難備，漸次而修。
<lb ed="ZW" n="0089a11"/>從因至果爲十四忍」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0089005" n="0089005"/>，時近成。如下經云：「但斷三界無
<lb ed="ZW" n="0089a12"/>明盡者卽名爲佛。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0089006" n="0089006"/>握，持也。融，明也。修行之人若遇
<lb ed="ZW" n="0089a13"/>此經，卽知成佛久近。加持明鏡，心中明白也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0089a14"/><entry><form>淨信則福越河沙</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0089a1408" cb:place="inline">如經云：「若有人於恒河沙三千
<lb ed="ZW" n="0089a15"/>大千世界滿中七寶以用爲施，大千世界一切有情皆得阿羅漢
<lb ed="ZW" n="0089a16"/>果，不如有人於此經中，乃至起於一念淨信。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0089007" n="0089007"/></p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0089a17"/><entry><form>持讀乃災殃霧卷<anchor xml:id="nkr_note_orig_0089008" n="0089008"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0089a1708" cb:place="inline">如下經云：「若國欲亂，鬼神先
<lb ed="ZW" n="0089a18"/>亂。鬼神亂故，卽萬人亂。當有賊起，百姓喪亡。國王太子，
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0090a" n="0090a"/>
<lb ed="ZW" n="0090a01"/>王子百官，互相是非。天地變怪，日月衆星失時失<anchor xml:id="nkr_note_orig_0090001" n="0090001"/>度。大
<lb ed="ZW" n="0090a02"/>火、大水及大風等，是諸難起，皆應受持講讀此般若波羅蜜
<lb ed="ZW" n="0090a03"/>多」，乃至「無量過咎，悉皆消滅。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0090002" n="0090002"/></p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0090a04"/><entry><form>現迹王宮<anchor xml:id="nkr_note_orig_0090003" n="0090003"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0090a0405" cb:place="inline">現八相：生天、降神、納妃、出家、苦行、
<lb ed="ZW" n="0090a05"/>成佛、轉法輪、入涅槃。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0090a06"/><entry><form>敎理行果<anchor xml:id="nkr_note_orig_0090004" n="0090004"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0090a0605" cb:place="inline">敎謂音聲言敎，理謂法界，行謂般方便，
<lb ed="ZW" n="0090a07"/>果謂淨土法身。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0090a08"/><entry><form>如意寶<anchor xml:id="nkr_note_orig_0090005" n="0090005"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0090a0804" cb:place="inline">者，《維摩疏》云：此四天下有一金翅鳥<anchor xml:id="nkr_note_orig_0090006" n="0090006"/>，
<lb ed="ZW" n="0090a09"/>食四生龍，名曰正音，壽八千歲，日食一龍。命欲終時，諸
<lb ed="ZW" n="0090a10"/>龍吐毒，不復能食。罪於金剛山頂，毒氣發火。<name role="" type="person">難陀龍王</name>恐
<lb ed="ZW" n="0090a11"/>燒寶山，降雨澆之。身肉消盡，唯餘其心，大如人髀，純琉
<lb ed="ZW" n="0090a12"/>璃色。帝釋得之，爲髻中珠。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0090a13"/><entry><form>三寶於是現世間</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0090a1308" cb:place="inline">疏云：覺道旣成，佛寶也；法輪
<lb ed="ZW" n="0090a14"/>卽轉，法寶也；五人出家得道，僧寶也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0090a15"/><entry><form>因犯制戒<anchor xml:id="nkr_note_orig_0090007" n="0090007"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0090a1505" cb:place="inline">如律中云：時阿那律迂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0090008" n="0090008"/>行，有一女<anchor xml:id="nkr_note_orig_0090009" n="0090009"/>人隨
<lb ed="ZW" n="0090a16"/>那律後。女人夫智求妻不得，復見阿那律後行。夫言那律共
<lb ed="ZW" n="0090a17"/>其女人，其遂亂打那律。從此佛制比丘，不得共女人同道行
<lb ed="ZW" n="0090a18"/>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0090a19"/><entry><form>梗槪<anchor xml:id="nkr_note_orig_0090010" n="0090010"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0090a1903" cb:place="inline">《切韻》云：謂大略也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0091a" n="0091a"/>
<lb ed="ZW" n="0091a01"/><entry><form>雞薗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0091001" n="0091001"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0091a0103" cb:place="inline">《西域記》云：<name role="" type="person">王舍城</name>東<anchor xml:id="nkr_note_orig_0091002" n="0091002"/>南「有屈吒阿濫摩僧
<lb ed="ZW" n="0091a02"/>伽藍唐言雞園，<name role="" type="person">無憂王</name>之所建也。<name role="" type="person">無憂王</name>初信<anchor xml:id="nkr_note_orig_0091003" n="0091003"/>佛法也，式遵
<lb ed="ZW" n="0091a03"/>崇建，修植善種，召集千僧，凡聖兩衆，四事供養，什物周
<lb ed="ZW" n="0091a04"/>給，」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0091004" n="0091004"/>造此伽藍所居之也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0091a05"/><entry><form><name role="" type="person">無憂王</name><anchor xml:id="nkr_note_orig_0091005" n="0091005"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0091a0504" cb:place="inline">者，如來入涅槃後第一百年，有阿輸迦，唐
<lb ed="ZW" n="0091a06"/>言無憂。舊曰阿育者，訛也<anchor xml:id="nkr_note_orig_0091006" n="0091006"/>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0091a07"/><entry><form>阿<g ref="#CB00145">㝹</g>樓豆</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0091a0705" cb:place="inline">阿那律，或云阿奴侯反樓豆。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0091a08"/><entry><form>《大術經<anchor xml:id="nkr_note_orig_0091007" n="0091007"/>》</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0091a0804" cb:place="inline">《大術經》卽是《摩訶摩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0091008" n="0091008"/>耶經》。是佛
<lb ed="ZW" n="0091a09"/>親生之母有大幻術，故名大術。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0091a10"/><entry><form>揚摧<anchor xml:id="nkr_note_orig_0091009" n="0091009"/><note place="inline">音崔</note></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0091a1005" cb:place="inline">《莊子音義》云：粗略法門<anchor xml:id="nkr_note_orig_0091010" n="0091010"/>也。又云：摧，
<lb ed="ZW" n="0091a11"/>略也。而揚，顯之也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0091a12"/><entry><form>因或具闕<anchor xml:id="nkr_note_orig_0091011" n="0091011"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0091a1205" cb:place="inline">衆生因中具有實相性，闕觀照用。具實
<lb ed="ZW" n="0091a13"/>相性者，如下經云：「一切有情，此爲覺性」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0091012" n="0091012"/>等。闕觀照
<lb ed="ZW" n="0091a14"/>用者，有全闕者，有得者。若十信已前，有退有進，如輕毛
<lb ed="ZW" n="0091a15"/>等。全闕觀照用，若十住已後，依五忍法以爲修行。疏云：
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0092a" n="0092a"/>
<lb ed="ZW" n="0092a01"/>「經說五忍，卽是慧<anchor xml:id="nkr_note_orig_0092001" n="0092001"/>故。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0092002" n="0092002"/>分得觀照用也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0092a02"/><entry><form>諒在</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0092a0203" cb:place="inline">上信也，實也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0092a03"/><entry><form>周星隱耀</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0092a0305" cb:place="inline">客準《周書異記》云：<name role="" type="person">周昭王</name>二十四年甲
<lb ed="ZW" n="0092a04"/>寅歲四月八日，神光五色貫入太微，先遍西方，漸入東夏。
<lb ed="ZW" n="0092a05"/>問太史蘇由曰：是何祥也？由曰：有大聖人生在西域，一千
<lb ed="ZW" n="0092a06"/>年外聲敎被此。鐫石理之，在於西郊。佛生時也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0092003" n="0092003"/>《普曜
<lb ed="ZW" n="0092a07"/>經》云：普放大光，照三千界。卽《左傳》說恒星不現夜明
<lb ed="ZW" n="0092a08"/>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0092a09"/><entry><form>漢日通津<anchor xml:id="nkr_note_orig_0092004" n="0092004"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0092a0905" cb:place="inline">《法本記》及《釋迦方誌》云：後漢明帝
<lb ed="ZW" n="0092a10"/>永平三年<anchor xml:id="nkr_note_orig_0092005" n="0092005"/>夜夢金人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0092006" n="0092006"/>，身長丈餘，項佩日月光，飛行殿前。
<lb ed="ZW" n="0092a11"/>帝問：何瑞？傅毅答曰：臣聞西域有神名佛，陛下所夢，將
<lb ed="ZW" n="0092a12"/>必是乎？敕遣郞中蔡愔<note place="inline">上七蓋反，下於淫反</note>博士秦景等，從雪嶺
<lb ed="ZW" n="0092a13"/>南西入天竺，圖佛形像，尋訪沙門。摩騰法蘭同屆東洛。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0092007" n="0092007"/>佛
<lb ed="ZW" n="0092a14"/>滅至今大唐大歷十二年丁巳歲，計有一千七百五十六年。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0092a15"/><entry><form>勿懷取捨而欲指南<anchor xml:id="nkr_note_orig_0092008" n="0092008"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0092a1509" cb:place="inline">若取空捨有，須道<anchor xml:id="nkr_note_orig_0092009" n="0092009"/>一邊，非
<lb ed="ZW" n="0092a16"/>契中道。如車上人常指南方，便著一邊也。《書》云：如□
<lb ed="ZW" n="0092a17"/>□□□郊謁太淸太廟。用指南車將引天子東西南北行，時車
<lb ed="ZW" n="0092a18"/>上人常只指南。旣知南已，卽知三定所也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0093a" n="0093a"/>
<lb ed="ZW" n="0093a01"/><entry><form>仁王則請主，彰廣敬之令暮<anchor xml:id="nkr_note_orig_0093001" n="0093001"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0093a0112" cb:place="inline">仁王則請主者，
<lb ed="ZW" n="0093a02"/>下經云：「時波斯<anchor xml:id="nkr_note_orig_0093002" n="0093002"/>匿王卽從座起，頂禮佛足，合掌長跪而
<lb ed="ZW" n="0093a03"/>白佛言：『世尊，菩薩摩訶薩云何護佛果？云何護十地
<lb ed="ZW" n="0093a04"/>行？』」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0093003" n="0093003"/>疏云：「三業至誠利樂故問」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0093004" n="0093004"/>。問：仁王何須爲
<lb ed="ZW" n="0093a05"/>請主耶？答：是彰廣敬之令暮也。故下疏云：「上行下
<lb ed="ZW" n="0093a06"/>化。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0093005" n="0093005"/>令，去聲；善也，美也。又<anchor xml:id="nkr_note_orig_0093006" n="0093006"/>暮計有作謀、謨，皆同。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0093a07"/><entry><form>護國則所爲陳博愛之鴻業</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0093a0712" cb:place="inline">據《法華疏》，爲去
<lb ed="ZW" n="0093a08"/>聲，求也。護國則所爲者，下經云：「世尊大慈，普皆利樂。
<lb ed="ZW" n="0093a09"/>我等諸王，云何護國？」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0093007" n="0093007"/>此護國之法，是仁王所願求者也。
<lb ed="ZW" n="0093a10"/>故下《觀如來品疏》云：「次爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0093008" n="0093008"/>外護，滿本所求。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0093009" n="0093009"/>又《護
<lb ed="ZW" n="0093a11"/>國品疏》云：「遂諸王願，有此品故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0093010" n="0093010"/>。」又《囑累<anchor xml:id="nkr_note_orig_0093011" n="0093011"/>品疏》
<lb ed="ZW" n="0093a12"/>云：「此令三寶久住，非王不能建立誦讀之所。滿請主所<anchor xml:id="nkr_note_orig_0093012" n="0093012"/>
<lb ed="ZW" n="0093a13"/>爲，故囑付非餘。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0093013" n="0093013"/>問：仁王何須求護國法耶？答：是陳
<lb ed="ZW" n="0093a14"/>博愛之鴻業也。博，廣也。鴻，大也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0093a15"/><entry><form>有恩親故</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0093a1505" cb:place="inline">親，愛也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0093a16"/><entry><form>拱揖</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0093a1603" cb:place="inline">《爾雅》云：兩手持爲拱。又《論語疏》：拱，
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0094a" n="0094a"/>
<lb ed="ZW" n="0094a01"/>宗也。拱，崇敬也。揖，讓也,謂讓位也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0094a02"/><entry><form>遜接</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0094a0203" cb:place="inline">遜<anchor xml:id="nkr_note_orig_0094001" n="0094001"/><note place="inline">蘇困反</note>，懼也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0094a03"/><entry><form>毅</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0094a0302" cb:place="inline">《音義》：嚴也。又果敢也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0094a04"/><entry><form>儒者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0094002" n="0094002"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0094a0403" cb:place="inline">儒者，濡也。夫習學事久，則濡潤其身，故謂
<lb ed="ZW" n="0094a05"/>久習者爲儒也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0094a06"/><entry><form>《說文》王字德貫三才</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0094a0609" cb:place="inline">古之造文者，三畫而連
<lb ed="ZW" n="0094a07"/>而中貫之爲王。三者，天地人也。有德者道貫此三，名爲王
<lb ed="ZW" n="0094a08"/>矣。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0094a09"/><entry><form>兆庶乂安<anchor xml:id="nkr_note_orig_0094003" n="0094003"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0094a0905" cb:place="inline">萬萬億曰兆。庶，衆也。乂，康也。《詞》
<lb ed="ZW" n="0094a10"/>云：天子曰兆民、兆庶，諸侯曰萬民。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0094a11"/><entry><form>序者因由也</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0094a1106" cb:place="inline">東西牆謂之序。此人作舍宅，先作東西
<lb ed="ZW" n="0094a12"/>牆弁其內外，而爲堂宇之由漸，又序別內外也。何者？如宅
<lb ed="ZW" n="0094a13"/>無牆，客來則不別內外宅之深淺也。學者非覽序，終不測作
<lb ed="ZW" n="0094a14"/>者之意、次第深淺也。故知見牆方委宅之內外，披序方知作
<lb ed="ZW" n="0094a15"/>者之意。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0094a16"/><entry><form>由致<anchor xml:id="nkr_note_orig_0094004" n="0094004"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0094a1603" cb:place="inline">致謂引而至之。又到也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0094a17"/><entry><form>鴻盧<anchor xml:id="nkr_note_orig_0094005" n="0094005"/>卿</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0094a1704" cb:place="inline">九卿中一卿也。九卿者，太常卿主禮<anchor xml:id="nkr_note_orig_0094006" n="0094006"/>樂，衛
<lb ed="ZW" n="0094a18"/>尉卿主甲仗，光祿卿主酒食，鴻盧卿主僧尼賓客，司農卿主
<lb ed="ZW" n="0094a19"/>薗苑，正卿主宗室，大理卿主囚，太僕卿主馬，太府卿主庫
<lb ed="ZW" n="0094a20"/>藏。</p></cb:def></entry>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0095a" n="0095a"/>
<lb ed="ZW" n="0095a01"/><entry><form>東夏西天，處雖懸曠<anchor xml:id="nkr_note_orig_0095001" n="0095001"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0095a0109" cb:place="inline">道安法師在東夏，親光菩
<lb ed="ZW" n="0095a02"/>薩在西天，故云懸曠。懸，遠也。曠，廣也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0095a03"/><entry><form>北首而臥</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0095a0305" cb:place="inline">首，向也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0095a04"/><entry><form>娑<anchor xml:id="nkr_note_orig_0095002" n="0095002"/>羅樹</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0095a0404" cb:place="inline">者，此云堅固林，表示如來眞身堅固不可破
<lb ed="ZW" n="0095a05"/>壞。《涅槃經》三十七<anchor xml:id="nkr_note_orig_0095003" n="0095003"/>云：佛吿諸弟子：「我今時至，擧身
<lb ed="ZW" n="0095a06"/>疼痛，」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0095004" n="0095004"/>「於七寶床<anchor xml:id="nkr_note_orig_0095005" n="0095005"/>右脅<anchor xml:id="nkr_note_orig_0095006" n="0095006"/>而臥。頭枕北方，足指南方，面
<lb ed="ZW" n="0095a07"/>向西方，後背東方。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0095007" n="0095007"/>「娑<anchor xml:id="nkr_note_orig_0095008" n="0095008"/>羅樹林<anchor xml:id="nkr_note_orig_0095009" n="0095009"/>四雙八隻，西方一雙
<lb ed="ZW" n="0095a08"/>在如來前，東方一雙在如來後，北方一雙在佛之首，南方一
<lb ed="ZW" n="0095a09"/>雙在佛之足。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0095010" n="0095010"/></p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0095a10"/><entry><form>梵壇治之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0095011" n="0095011"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0095a1005" cb:place="inline">梵謂梵王，壇是宗法。默擯爲是，梵壇
<lb ed="ZW" n="0095a11"/>治也。爲梵子有過，令諸梵衆默不共語。佛令比丘學梵王法，
<lb ed="ZW" n="0095a12"/>故云梵壇治。又《顯隱》中有二解：一云梵王治惡性人法，
<lb ed="ZW" n="0095a13"/>作壇令惡人壇中獨坐，不令共語；二云約二禪已上，廣如《司
<lb ed="ZW" n="0095a14"/>南》第二中說。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0095a15"/><entry><form>梁武帝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0095012" n="0095012"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0095a1504" cb:place="inline">姓蕭名衍，在位四十九年。雖億兆務繁而
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0096a" n="0096a"/>
<lb ed="ZW" n="0096a01"/>卷不釋手，內外典籍皆爲訓解。受佛得戒，崇信日增。自
<lb ed="ZW" n="0096a02"/>與僧講《涅槃經》，制五時論，常供千僧。內並行六齋八戒。
<lb ed="ZW" n="0096a03"/>三度捨身入常住，群臣奉贖。日止一食，永絕辛膻莒。蜀進
<lb ed="ZW" n="0096a04"/>藕芋，言似肉味，制不得進。敕天下綾錦不許作鳥獸文，裁
<lb ed="ZW" n="0096a05"/>剪之時，實所不忍。太廟祠祀，以蘇麥爲三牲。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0096a06"/><entry><form>阿難過去作長者時，供養誦經沙彌<anchor xml:id="nkr_note_orig_0096001" n="0096001"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0096a0615" cb:place="inline">《金藏
<lb ed="ZW" n="0096a07"/>要集》云：昔過去久遠，有一比丘畜一沙彌，常令誦經，晝
<lb ed="ZW" n="0096a08"/>夜誡<anchor xml:id="nkr_note_orig_0096002" n="0096002"/>勅，無有休廢。若誦經少，卽被呵<anchor xml:id="nkr_note_orig_0096003" n="0096003"/>責。至欲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0096004" n="0096004"/>中時，復
<lb ed="ZW" n="0096a09"/>遣乞食。若稽留誦經不充，恐師瞋責，此沙彌甚爲愁惱。爲
<lb ed="ZW" n="0096a10"/>師乞食，且誦且行。時有長者怪而問之。沙彌爾時具以事答。
<lb ed="ZW" n="0096a11"/>長者聞之卽語沙彌：勿生憂惱！從今已後，常相供給。宜常
<lb ed="ZW" n="0096a12"/>精勤誦習經典。時此沙彌賴此長者，不復乞食。專心誦經，
<lb ed="ZW" n="0096a13"/>常得充足。爾時師長乃往過去光佛是，誦經沙彌今釋迦佛
<lb ed="ZW" n="0096a14"/>是，施食長者今阿難是。由過去時常施誦經沙彌食故，有大
<lb ed="ZW" n="0096a15"/>功德，智惠淵廣，多聞博達，佛所咨嗟，總持第一。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0096005" n="0096005"/></p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0096a16"/><entry><form>能自開智</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0096a1605" cb:place="inline">開者，顯也。此本智起，顯眞理二障，云
<lb ed="ZW" n="0096a17"/>亡能自生起故。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0096a18"/><entry><form>如睡覺智<anchor xml:id="nkr_note_orig_0096006" n="0096006"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0096a1805" cb:place="inline">如人夢中作夢，唯自知故，餘人不了。此
<lb ed="ZW" n="0096a19"/>智亦爾，唯佛自知，十地不了。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0096a20"/><entry><form>寫甁有寄，故囑傳燈</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0096a2009" cb:place="inline">《涅槃經》第二十八云：
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0097a" n="0097a"/>
<lb ed="ZW" n="0097a01"/>師子吼言：「阿難，比丘受持讀誦十二部經，爲人開說正語
<lb ed="ZW" n="0097a02"/>正義，猶如寫水置之異器。阿難，比丘亦復如是，從佛所聞，
<lb ed="ZW" n="0097a03"/>如聞轉說。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0097001" n="0097001"/></p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0097a04"/><entry><form>菩薩形異處疎<anchor xml:id="nkr_note_orig_0097002" n="0097002"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0097a0407" cb:place="inline">疎，遠也。佛剃髮染衣，菩薩寶冠
<lb ed="ZW" n="0097a05"/>瓔珞，故云形異；菩薩隨緣利生，故云處疎。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0097a06"/><entry><form>羯尼迦樹</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0097a0605" cb:place="inline">此云黃金花樹，似此方槐樹。其花稍似
<lb ed="ZW" n="0097a07"/>花。又金花樹花色如金，含異香。將此花和巨勝押油塗身，
<lb ed="ZW" n="0097a08"/>逆風五十步聞香。八戒中不得香油塗身者是。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0097a09"/><entry><form>頻毗娑<anchor xml:id="nkr_note_orig_0097003" n="0097003"/>羅</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0097a0905" cb:place="inline">此云影肩，卽阿闍世王之父。阿闍世此云
<lb ed="ZW" n="0097a10"/>未生怨。其子名阿輸迦，又云阿育，此云無憂。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0097a11"/><entry><form>罹災</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0097a1103" cb:place="inline">上音離，憂也。又罹者，被也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0097a12"/><entry><form>攘</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0097a1202" cb:place="inline">以手禦人。又卻。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0097a13"/><entry><form>乃命太子</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0097a1305" cb:place="inline">卽阿闍世知東宮之事。命，囑<anchor xml:id="nkr_note_orig_0097004" n="0097004"/>也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0097a14"/><entry><form>監攝</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0097a1403" cb:place="inline">監臨，察明也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0097a15"/><entry><form>憲</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0097a1502" cb:place="inline">法也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0097a16"/><entry><form>時吠舍離主</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0097a1606" cb:place="inline">吠舍離城去<name role="" type="person">王舍城</name>二百餘里。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0097a17"/><entry><form>戎裝欲襲</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0097a1705" cb:place="inline">戎服。戎，武，軍也，兵也。襲者，有鐘
<lb ed="ZW" n="0097a18"/>鼓曰伐，無曰討，掩其不備曰襲。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0097a19"/><entry><form>邊侯聞命<anchor xml:id="nkr_note_orig_0097005" n="0097005"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0097a1905" cb:place="inline">命，吿也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0097a20"/><entry><form>基</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0097a2002" cb:place="inline">本也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0097a21"/><entry><form>趾</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0097a2102" cb:place="inline">音止。足也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0098a" n="0098a"/>
<lb ed="ZW" n="0098a01"/><entry><form>鷲</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0098a0102" cb:place="inline">卽鵰也。鷲鳥黑色多子也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0098a02"/><entry><form>釋迦菩薩化受鷲身</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0098a0209" cb:place="inline">如來過去爲鷲鳥，多取水穀
<lb ed="ZW" n="0098a03"/>米，於此山中養育父母。今日成佛，於此說法，報昔日恩爾。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0098a04"/><entry><form>接北山之陽</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0098a0406" cb:place="inline">山南曰陽，山北曰陰。若是河，南岸曰
<lb ed="ZW" n="0098a05"/>陰，北岸曰陽。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0098a06"/><entry><form>孤標特起</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0098a0605" cb:place="inline">近有諸小山，<name role="" type="person">象頭山</name>、毗富羅山等，此鷲
<lb ed="ZW" n="0098a07"/>峰山最高，故云孤標。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0098a08"/><entry><form>垂五十年</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0098a0805" cb:place="inline">垂，近也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0098a09"/><entry><form>自麓<note place="inline">音鹿</note>之峰</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0098a0907" cb:place="inline">麓者，山腳也。之，往也。山頂曰峰。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0098a10"/><entry><form>跨壑淩嵒</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0098a1005" cb:place="inline">跨，越也。又逾陰曰跨，登峻曰淩。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0098a11"/><entry><form>一爲下乘</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0098a1105" cb:place="inline">「卽王至此下乘」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0098001" n="0098001"/>，彼法重人顯爲後軌。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0098a12"/><entry><form>二謂退凡<anchor xml:id="nkr_note_orig_0098002" n="0098002"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0098a1205" cb:place="inline">一云凡者凡庶。意者是皇親帝戚卽得同
<lb ed="ZW" n="0098a13"/>往，不是者卽簡退。二云凡者凡夫。有經說王宮總是初果聖
<lb ed="ZW" n="0098a14"/>人，簡凡夫不令用往<anchor xml:id="nkr_note_orig_0098003" n="0098003"/>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0098a15"/><entry><form>大軍<anchor xml:id="nkr_note_orig_0098004" n="0098004"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0098a1503" cb:place="inline">萬二千五百人爲軍，五百人爲旅。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0098a16"/><entry><form>如共一船，憂喜同故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0098005" n="0098005"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0098a1609" cb:place="inline">《易》云：同舟而濟，則
<lb ed="ZW" n="0098a17"/>胡越何患乎異？</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0098a18"/><entry><form>印璽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0098006" n="0098006"/><note place="inline">斯爾反</note></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0098a1806" cb:place="inline">璽，印也。又曰天子之璽，以玉爲之。古
<lb ed="ZW" n="0098a19"/>者尊卑通用，自秦以來唯天子得其稱也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0098a20"/><entry><form>法謂軌持<anchor xml:id="nkr_note_orig_0098007" n="0098007"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0098a2005" cb:place="inline">軌謂軌則，令生解故；持謂任持，持自性
<lb ed="ZW" n="0098a21"/>故。</p></cb:def></entry>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0099a" n="0099a"/>
<lb ed="ZW" n="0099a01"/><entry><form>待衆緣故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0099001" n="0099001"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0099a0105" cb:place="inline">待，藉也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0099a02"/><entry><form>大蟒<note place="inline">摸朗反</note></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0099a0206" cb:place="inline">大蝦蟆也。或長二十里，或三十里，或四
<lb ed="ZW" n="0099a03"/>十<anchor xml:id="nkr_note_orig_0099002" n="0099002"/>里，准下經長五百由旬。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0099a04"/><entry><form>田蛗</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0099a0403" cb:place="inline">正作<g ref="#CB01814">䘀</g><note place="inline">房久反</note>。蛗螽音終，秋蟲也。《法華疏》作
<lb ed="ZW" n="0099a05"/>田蚥<note place="inline">扶宇反</note>。《玉燭》云：卽旱地蝦蟆。蟲蛇水蛤等，皆是腹
<lb ed="ZW" n="0099a06"/>行之類。此等皆上山聽經來。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0099a07"/><entry><form>慳儉<anchor xml:id="nkr_note_orig_0099003" n="0099003"/><note place="inline">巨險反</note></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0099a0706" cb:place="inline">去奢縱約謂之險。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0099a08"/><entry><form>或眉間流照表<anchor xml:id="nkr_note_orig_0099004" n="0099004"/>示一乘</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0099a0810" cb:place="inline">是《法華經》第一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0099005" n="0099005"/>云：「爾
<lb ed="ZW" n="0099a09"/>時佛放眉間白毫相光<anchor xml:id="nkr_note_orig_0099006" n="0099006"/>，照東方萬八千世界，靡不周遍。下
<lb ed="ZW" n="0099a10"/>至<name role="" type="person">阿鼻地獄</name>，上至阿迦尼<anchor xml:id="nkr_note_add_0099a1001" n="0099a1001"/><anchor xml:id="beg0099a1001" n="0099a1001"/>吒<anchor xml:id="end0099a1001"/>天。於此世界盡見彼土六趣四
<lb ed="ZW" n="0099a11"/>生，又見彼土現在諸佛，得聞諸佛所說經法。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0099007" n="0099007"/></p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0099a12"/><entry><form>或合蓋現奇，彰難思德</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0099a1210" cb:place="inline">是《維摩經》：爾時毗
<lb ed="ZW" n="0099a13"/>耶離大城有長者子名曰寶積，與五百長者子俱持七寶蓋，來
<lb ed="ZW" n="0099a14"/>詣佛所，頭面禮足，各以其蓋，共供養佛。佛之威神，令諸
<lb ed="ZW" n="0099a15"/>寶蓋合成一蓋，遍覆三千大千世界<anchor xml:id="nkr_note_orig_0099008" n="0099008"/>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0099a16"/><entry><form>皇唐御歷，建寅爲正。西國三際，際各
<lb ed="ZW" n="0099a17"/>四月。卽同往古，建子爲正，黑半標<anchor xml:id="nkr_note_orig_0099009" n="0099009"/>元<anchor xml:id="nkr_note_orig_0099010" n="0099010"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0099a1715" cb:place="inline">《書》
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0100a" n="0100a"/>
<lb ed="ZW" n="0100a01"/>云：周統天，以建子之月爲正者，其時萬物養根於黃泉之下，
<lb ed="ZW" n="0100a02"/>色尙赤。赤主太陽，太陽者天也，故稱天統。以夜半爲朔。
<lb ed="ZW" n="0100a03"/>殷統地，以建醜之月爲正者，其時萬物始萌牙，色尙白。白
<lb ed="ZW" n="0100a04"/>者陰氣，陰氣者地也，故稱地統。以雞鳴爲朔。夏統人，以
<lb ed="ZW" n="0100a05"/>建寅之月爲正者，其時萬物敷甲而出，革變人眼目，色尙黑。
<lb ed="ZW" n="0100a06"/>人得加功，故稱人統。以平旦爲朔。《最勝王疏》云：三際
<lb ed="ZW" n="0100a07"/>者，謂寒、熱、雨際。從十一月十六日至三月十五日爲寒際，
<lb ed="ZW" n="0100a08"/>從三月十六日至七月十五日爲熱際，從七月十六日至十一月
<lb ed="ZW" n="0100a09"/>十五日爲雨際。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0100a10"/><entry><form>間錯<anchor xml:id="nkr_note_orig_0100001" n="0100001"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0100a1003" cb:place="inline">錯雜也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0100a11"/><entry><form>爲經之主</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0100a1105" cb:place="inline">主，謂宗主也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0100a12"/><entry><form>明其報得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0100002" n="0100002"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0100a1205" cb:place="inline">謂天帝釋、斑足王講讀般若<anchor xml:id="nkr_note_orig_0100003" n="0100003"/>。又「過去
<lb ed="ZW" n="0100a13"/>復有五千國王常誦此經，現生獲報」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0100004" n="0100004"/>等。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0100a14"/><entry><form>此兼人法，云觀如來<anchor xml:id="nkr_note_orig_0100005" n="0100005"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0100a1409" cb:place="inline">此《觀如來品》據羅什譯
<lb ed="ZW" n="0100a15"/>本，云《觀空品》。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0100a16"/><entry><form>初一善哉，讚他心德</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0100a1609" cb:place="inline">「吾知十六諸國王等咸作
<lb ed="ZW" n="0100a17"/>是念」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0100006" n="0100006"/>等。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0100a18"/><entry><form>次一善哉，讚起悲深<anchor xml:id="nkr_note_orig_0100007" n="0100007"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0100a1809" cb:place="inline">「吾今先爲諸菩薩摩訶
<lb ed="ZW" n="0100a19"/>薩」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0100008" n="0100008"/>等。</p></cb:def></entry>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0101a" n="0101a"/>
<lb ed="ZW" n="0101a01"/><entry><form>涉有未始迷空<anchor xml:id="nkr_note_orig_0101001" n="0101001"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0101a0107" cb:place="inline">始，曾也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0101a02"/><entry><form>於恒河沙三千大千世界</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0101a0211" cb:place="inline">且觀阿耨池革竿大千
<lb ed="ZW" n="0101a03"/>界。又云<name role="" type="person">摩竭陀國</name>西北有黑山，三大六小九黑山。北有雪山，
<lb ed="ZW" n="0101a04"/>雪山北有<name role="" type="person">香醉山</name>。何云<name role="" type="person">香醉山</name>？香氣芬馥，人聞卽醉。春夏
<lb ed="ZW" n="0101a05"/>秋時人不得過，冬月方得，香氣歇故。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0101a06"/><entry><form>阿羅漢受變易身<anchor xml:id="nkr_note_orig_0101002" n="0101002"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0101a0608" cb:place="inline">《最勝王疏》第五卷云：雙賢法
<lb ed="ZW" n="0101a07"/>將以前導，群聖象子而後隨。迦葉入雞山而不皈，阿難蹈恒
<lb ed="ZW" n="0101a08"/>水而長往等，不入無餘涅槃，皆是變易身也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0101a09"/><entry><form>雙賢法將以前導</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0101a0908" cb:place="inline">者，《論》云二月十五日臨般涅
<lb ed="ZW" n="0101a10"/>槃時，舍利弗不忍見佛涅槃，辭佛於羅閱城，於摩庾村本生
<lb ed="ZW" n="0101a11"/>處入涅槃。目連見舍利弗入涅槃，亦辭佛於摩庾村本生處入
<lb ed="ZW" n="0101a12"/>涅槃。此二尊者並才識明敏，位望崇高，夙契蘭芳，終嘗露
<lb ed="ZW" n="0101a13"/>味。加以侍佛，卽各居一面，和僧卽共號雙賢。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0101a14"/><entry><form>群聖象子而後隨</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0101a1408" cb:place="inline">者，《智度論》第二云：佛滅度
<lb ed="ZW" n="0101a15"/>後，迦葉召千羅漢會耆闍山，將集法藏，時夏三月初十五日。
<lb ed="ZW" n="0101a16"/>說戒時坐定，諸羅漢議云：誰能結集毗尼法藏？阿泥盧豆
<lb ed="ZW" n="0101a17"/>言：<name role="" type="person">憍梵鉢</name>頭能知毗尼法藏。今在天上尸利沙樹園，住三十
<lb ed="ZW" n="0101a18"/>三天上合棔樹，遣使請來。迦葉差下座比丘名善覺往召。彼
<lb ed="ZW" n="0101a19"/>憍梵見來，非常怪異，問彼使曰：何事得來<name role="" type="person">閻浮提</name>中？不有
<lb ed="ZW" n="0101a20"/>魔事，乃至佛滅不耶？我師和尙舍利弗在不？我同和尙目乾
<lb ed="ZW" n="0101a21"/>連在不？使言：並不忍見佛涅槃，於先滅度。更問使言：佛
<lb ed="ZW" n="0101a22"/>已滅度，更有何事？應盡說之。答言：佛已涅槃，結集三藏。
<lb ed="ZW" n="0101a23"/>故請尊者，傳受律文。唯願<anchor xml:id="nkr_note_orig_0101003" n="0101003"/>慈悲，降臨彼衆。彼聞佛及本
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0102a" n="0102a"/>
<lb ed="ZW" n="0102a01"/>師舍利弗、目連等已入涅槃，遂嘆無常。化火焚身，應時滅
<lb ed="ZW" n="0102a02"/>度。火中流乳，乳中有聲，說伽他曰：<name role="" type="person">憍梵鉢</name>提稽首禮，妙
<lb ed="ZW" n="0102a03"/>衆第一大德僧。聞佛涅槃我亦爾，如大象去象子隨。時使從
<lb ed="ZW" n="0102a04"/>天收三衣鉢，還至石室。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0102001" n="0102001"/></p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0102a05"/><entry><form>迦葉入雞山而不歸</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0102a0509" cb:place="inline">者，《賢劫章疏》云：迦葉在
<lb ed="ZW" n="0102a06"/><name role="" type="person">雞足山</name>入滅盡定，待彌勒下生。將三衣鉢及十八種物現見彌
<lb ed="ZW" n="0102a07"/>勒龍華會，助佛揚化。<name role="" type="person">雞足山</name>者，何云<name role="" type="person">雞足山</name>？三峰仰如雞
<lb ed="ZW" n="0102a08"/>足，迦葉以神力入此山坐，還合此山。其十八種物，定力任
<lb ed="ZW" n="0102a09"/>持。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0102a10"/><entry><form>阿難蹈恒水而長往</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0102a1009" cb:place="inline">者，《付法藏傳》云：大迦葉
<lb ed="ZW" n="0102a11"/>以法付阿難，阿難承命廣宣正法。有一比丘妄說《法句》，
<lb ed="ZW" n="0102a12"/>阿難示敎，彼不從命，因此感嘆，往毗舍離恒河中流入般涅
<lb ed="ZW" n="0102a13"/>槃。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0102002" n="0102002"/>又《西域記》第七<anchor xml:id="nkr_note_orig_0102003" n="0102003"/>云：阿難到<name role="" type="person">殑伽河</name>昇空入滅，化火
<lb ed="ZW" n="0102a14"/>焚骸，骸中又析舍利，分爲二分。一墮南岸與<name role="" type="person">摩竭陀</name>王，一
<lb ed="ZW" n="0102a15"/>墮北岸與吠舍厘王<anchor xml:id="nkr_note_orig_0102004" n="0102004"/>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0102a16"/><entry><form>帝釋往昔有三十<anchor xml:id="nkr_note_orig_0102005" n="0102005"/>二人以爲同伴，有善法
<lb ed="ZW" n="0102a17"/>夫人、歡喜園生人歡喜夫人、設支夫人同修
<lb ed="ZW" n="0102a18"/>勝業，故生天中。有<name role="" type="person">善法堂</name>、園生樹、歡喜
<lb ed="ZW" n="0102a19"/>園、設支夫人，此等因緣，如餘處說<anchor xml:id="nkr_note_orig_0102006" n="0102006"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0102a1914" cb:place="inline">帝釋過去
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0103a" n="0103a"/>
<lb ed="ZW" n="0103a01"/>名繭<anchor xml:id="nkr_note_orig_0103001" n="0103001"/>兒，卽是賤人。曹主艱貧，令其與人家作，爲他守獄。
<lb ed="ZW" n="0103a02"/>其性多慈，每見獄囚，心生不忍，方便安隱，令常歡喜。諸
<lb ed="ZW" n="0103a03"/>囚賀鬼，如得出已，各留一事衣賞。不經年內財物盈家。曹
<lb ed="ZW" n="0103a04"/>主見喜，遂放從良<anchor xml:id="nkr_note_orig_0103002" n="0103002"/>。其人得放已後，與朋友三十二人因茲
<lb ed="ZW" n="0103a05"/>結會，同修勝業。相謂曰：宿種盜因，今爲僕隸，從□宜阪
<lb ed="ZW" n="0103a06"/>修尊勝業。每見險道，往來效力，平治修飭，日陪功多，不
<lb ed="ZW" n="0103a07"/>經歲月，險路皆平。後有相君行此國境，至此縣境，見道平
<lb ed="ZW" n="0103a08"/>坦，裁蒔蒙密，便問縣令宰君。答云：此縣有一賤人，結人
<lb ed="ZW" n="0103a09"/>引修結善，非其□□。聞□己，乃爲奏聞。得爲本郡縣令。
<lb ed="ZW" n="0103a10"/>後爲本部縣令，遂聘一妻，目爲善法夫人。勝心不止，又納
<lb ed="ZW" n="0103a11"/>一妻，漸取至三。謂歡喜、園生、設支夫人。置立一堂，善
<lb ed="ZW" n="0103a12"/>法夫人施寶甁，須云<name role="" type="person">善法堂</name>。第二夫人種樹，名花異果供養，
<lb ed="ZW" n="0103a13"/>感遂目爲歡喜園。第三夫人復買地栽樹，旣蘊淸涼，林木繁
<lb ed="ZW" n="0103a14"/>密，號爲生樹。第四夫人唯事嬌妍，不修勝福。三個謂曰：
<lb ed="ZW" n="0103a15"/>汝何不修福乎？第四夫人云<anchor xml:id="nkr_note_orig_0103003" n="0103003"/>：汝三個夫人旣被輕賤，曲求
<lb ed="ZW" n="0103a16"/>其意。所以修福，欲貪寵愛。我自得寵，何用福乎？其縣令
<lb ed="ZW" n="0103a17"/>生<name role="" type="person">忉利天</name>中殊勝殿內，三十二人亦同生彼。於城西面各有八
<lb ed="ZW" n="0103a18"/>宮，爲帝臣釋，輔翼而住。卽有善法法堂、歡喜園，園生樹。
<lb ed="ZW" n="0103a19"/>時帝釋觀天眼，見設支作水札鳥，在於池邊，食諸水族。時
<lb ed="ZW" n="0103a20"/>帝釋化其身爲水札鳥同居，此鳥其後卽將水札鳥上天，安其
<lb ed="ZW" n="0103a21"/>架上。未盈暑夕，三介夫人同見，各述往因。禪鳥笑弄，鳥
<lb ed="ZW" n="0103a22"/>慚無措，因卽欲歸舊居。帝釋與三皈五戒言：第一不煞生，
<lb ed="ZW" n="0103a23"/>是水札鳥或能持不？答言：能持。乃至四戒亦爾。旣受戒已，
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0104a" n="0104a"/>
<lb ed="ZW" n="0104a01"/>後帝釋禮之於上士，變化身爲死魚，隨流而下，至於鳥藪，
<lb ed="ZW" n="0104a02"/>如是忍餓不食七日，遂致命終。若持戒時心生念言：我若生
<lb ed="ZW" n="0104a03"/>天，不如三界中□。爲此之願，不生天中，乃於修羅宮中。
<lb ed="ZW" n="0104a04"/>時帝釋觀察，見不昇天，生於何處？<anchor xml:id="nkr_note_orig_0104001" n="0104001"/>後乃於修羅宮中生作
<lb ed="ZW" n="0104a05"/>美女，爲帝釋夫人。餘家釋修羅女最妖嬈。天帝聞之，遣使
<lb ed="ZW" n="0104a06"/>求索。修羅云：帝釋福德，令我得座七寶宮殿，我女與之。
<lb ed="ZW" n="0104a07"/>帝釋以寶冠擬海，卽成寶殿，修羅歡喜，遂卽嫁與。因以帝
<lb ed="ZW" n="0104a08"/>釋修羅相戰。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0104a09"/><entry><form>言修羅亦云執日</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0104a0908" cb:place="inline">者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0104002" n="0104002"/>執者，障也。修羅名曰非天。
<lb ed="ZW" n="0104a10"/>四天王天先與其戰，日月天子放盛光明，射非天之眼。此爲
<lb ed="ZW" n="0104a11"/>非天前鋒，以手執日，障蔽其光，故曰執日。日月薄蝕，自
<lb ed="ZW" n="0104a12"/>此而興。此事廣如《司南》第三內釋。此是略抄□□。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0104a13"/><entry><form>三焦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0104003" n="0104003"/><note place="inline">咋焦反</note></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0104a1306" cb:place="inline">音顀。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0104a14"/><entry><form>僥<note place="inline">五聊反</note></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0104a1405" cb:place="inline">國名也。人長一尺五寸。音堯。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0104a15"/><entry><form>阿難結集<anchor xml:id="nkr_note_orig_0104004" n="0104004"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0104a1505" cb:place="inline">今略陳綱要，以作五了。一結集時，二結
<lb ed="ZW" n="0104a16"/>集主，三結集處，四結集衆，五結集人。</p>
<lb ed="ZW" n="0104a17"/><p xml:id="pZW07p0104a1701">初時者，爲佛涅槃，大地六種震動，江河倒流，暴風
<lb ed="ZW" n="0104a18"/>卒起，百獸哮吼命盡，諸天人神號咷悲泣哽咽，法大聖人亦
<lb ed="ZW" n="0104a19"/>皆滅度。佛滅度後，第一七日造棺槨成。第二七日佛在棺中，
<lb ed="ZW" n="0104a20"/>於俱尸那城四門出入，一切大衆隨後往來。第三七日棺在香
<lb ed="ZW" n="0104a21"/>臺，人天共燒，不能令燃。至第□<anchor xml:id="nkr_note_orig_0104005" n="0104005"/>七日，迦葉方來。更洗
<lb ed="ZW" n="0104a22"/>佛身，千疊纏裹。入棺已後，內火自燃。一日之間，燒之都
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0105a" n="0105a"/>
<lb ed="ZW" n="0105a01"/>盡。舍利八分，八國分之。將至本國中，各令起塔。比丘
<lb ed="ZW" n="0105a02"/>自收燒佛灰燼，以爲一塔；燒佛床座，以爲一塔。後至四月
<lb ed="ZW" n="0105a03"/>十五日，十塔一時成就。至十六日，安居結夏。總量舍利有
<lb ed="ZW" n="0105a04"/>八石四升，香姓婆羅門，衆遣量之也。</p>
<lb ed="ZW" n="0105a05"/><p xml:id="pZW07p0105a0501">二主者，如來涅槃，六欲諸天乃至遍得諸天，心自念
<lb ed="ZW" n="0105a06"/>言：象王旣去，象子亦隨。法商已過去，從誰求法寶？至迦
<lb ed="ZW" n="0105a07"/>葉所，禮拜而說。先自年<anchor xml:id="nkr_note_orig_0105001" n="0105001"/>欲恚慢已除，其形譬如紫金柱。
<lb ed="ZW" n="0105a08"/>上下端度妙無比，眼目淸得猶蓮花。說偈讚已，白迦葉言：
<lb ed="ZW" n="0105a09"/>人<anchor xml:id="nkr_note_orig_0105002" n="0105002"/>者不知，法城已頠，法海已竭，法幢已倒，法燈已滅，
<lb ed="ZW" n="0105a10"/>行道者少，惡人轉盛。願以慈悲，建立佛法。時大迦葉心大
<lb ed="ZW" n="0105a11"/>如海，證得不動，默然受請。遂卽答言：我正欲作，汝今復
<lb ed="ZW" n="0105a12"/>請。汝等今者且還所止。諸天奉命，各各而退。時大迦葉便
<lb ed="ZW" n="0105a13"/>更念言：若結集者，應須施主。我今應往未生怨王<anchor xml:id="nkr_note_orig_0105003" n="0105003"/>所，令
<lb ed="ZW" n="0105a14"/>彼具辦。迦葉進路，正逢王來。王見迦葉，從象墜下。迦葉
<lb ed="ZW" n="0105a15"/>神力接之，令王免墮地。復聞佛滅，悶絕而死。迦葉先作七
<lb ed="ZW" n="0105a16"/>木葉槽，知王聞佛滅，必定悶絕。以王於槽，周迴七返，王
<lb ed="ZW" n="0105a17"/>方醒悟。因說結集，具備皆足。</p>
<lb ed="ZW" n="0105a18"/><p xml:id="pZW07p0105a1801">三處者，《西域記》云：<name role="" type="person">摩竭陀國</name>古先君王所都之處，
<lb ed="ZW" n="0105a19"/>城名矩奢揭羅，此云上茅，爲此域中，多出勝上吉祥茅草，
<lb ed="ZW" n="0105a20"/>故云上茅。崇山四周以爲外廓。西通狹逕，北闢山門。東西
<lb ed="ZW" n="0105a21"/>長，南北狹。周一百五十餘里。內宮子城周四十里<anchor xml:id="nkr_note_orig_0105004" n="0105004"/>。城北
<lb ed="ZW" n="0105a22"/>門外行一里餘，至迦蘭羅陀竹林園。園西南上行五六里，南
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0106a" n="0106a"/>
<lb ed="ZW" n="0106a01"/>山之陰，北山之陽，未生怨王爲結集僧造斯石室<anchor xml:id="nkr_note_orig_0106001" n="0106001"/>。其室寬
<lb ed="ZW" n="0106a02"/>廣，受千餘僧。四事所須，並皆充足。飮食百味，無一不周。</p>
<lb ed="ZW" n="0106a03"/><p xml:id="pZW07p0106a0301">四衆者，《智度論》云：迦葉受請爲結集故，至<name role="" type="person">須彌山</name>
<lb ed="ZW" n="0106a04"/>頂，擊金揵槌而說偈言：諸大弟子，若念於佛，當報佛恩，
<lb ed="ZW" n="0106a05"/>莫般涅槃。十方世界皆聞此語。諸大弟子飛來集會，至石室
<lb ed="ZW" n="0106a06"/>所。迦葉吿言：未來衆生深可憐愍，諸聖且待，莫入涅槃。
<lb ed="ZW" n="0106a07"/>結集事訖，方可隨意。於時總得九百九十九人。唯除阿難猶
<lb ed="ZW" n="0106a08"/>在學地。衆人白言：結集之人，事須無學。憍梵現在<name role="" type="person">忉利天</name>
<lb ed="ZW" n="0106a09"/>上，應可囑之。一則數滿千人，二則堪受律藏。衆差一小羅
<lb ed="ZW" n="0106a10"/>漢飛往命之。憍梵見來，非常怪異，問彼使曰：何事得來閻
<lb ed="ZW" n="0106a11"/>浮提中？不有魔事乃至<anchor xml:id="nkr_note_orig_0106002" n="0106002"/>佛滅盡不耶？我師和尙舍利弗在
<lb ed="ZW" n="0106a12"/>不？我同和尙目乾連在不？使言：並不忍見佛涅槃，於先滅
<lb ed="ZW" n="0106a13"/>度。更問使言：佛已滅度，更有何事，應盡說之？遂答之言：
<lb ed="ZW" n="0106a14"/>佛已入滅，結集三藏，故請尊者，傳授律文。唯願慈悲，降
<lb ed="ZW" n="0106a15"/>臨彼衆。<name role="" type="person">憍梵波提</name>遂嘆無常，化火焚身，應時滅度。火中流
<lb ed="ZW" n="0106a16"/>乳，至石室門。乳中有聲，說伽他曰：<name role="" type="person">憍梵鉢</name>提稽首禮，妙
<lb ed="ZW" n="0106a17"/>衆第一大德僧。聞佛涅槃我亦爾，如大象去象子隨。時使從
<lb ed="ZW" n="0106a18"/>天收三衣鉢，還至石室。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0106003" n="0106003"/>是時一切國王四衆，圍遶石室十
<lb ed="ZW" n="0106a19"/>二由旬。魔出畏聲，四衆驚怖。阿難迦葉，攝伏魔來<anchor xml:id="nkr_note_orig_0106004" n="0106004"/>，負
<lb ed="ZW" n="0106a20"/>以三屍，人、狗、蛇等。魔被降已，結集方成也。</p>
<lb ed="ZW" n="0106a21"/><p xml:id="pZW07p0106a2101">五人者，所謂慶喜及優波利。由慶喜身先住學地，迦
<lb ed="ZW" n="0106a22"/>葉衆內先罰阿難如來在時五踈失事。一者佛意不度女人，由
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0107a" n="0107a"/>
<lb ed="ZW" n="0107a01"/>汝請開，以是正法壞五百年，汝應須吿罪懺悔。阿難答言：
<lb ed="ZW" n="0107a02"/>三世諸佛，皆有四衆。二者如來俱尸耶城中背痛而臥，言
<lb ed="ZW" n="0107a03"/>我<anchor xml:id="nkr_note_orig_0107001" n="0107001"/>須水，何不汲取？阿難答言：五百乘車截流而過，令水
<lb ed="ZW" n="0107a04"/>濁故，由是不耶。迦葉復言：正使水濁，佛有神力，能令大
<lb ed="ZW" n="0107a05"/>海水濁還淸，汝何不取？是汝之罪，應吿罪懺悔。三者迦葉
<lb ed="ZW" n="0107a06"/>復言：佛問汝云：若有能修四神品者住壽一劫，若減一劫，
<lb ed="ZW" n="0107a07"/>我今好修。而不答。如是三問，而汝默然。由此令佛早取滅
<lb ed="ZW" n="0107a08"/>度。阿難答言：由魔蔽故。四者踩僧伽梨衣，何故足迹？阿
<lb ed="ZW" n="0107a09"/>難答言：風吹墮地，非懈怠故。五者佛涅槃後，以陰藏相示
<lb ed="ZW" n="0107a10"/>諸女人，是爲五見<anchor xml:id="nkr_note_orig_0107002" n="0107002"/>。阿難答言：彼諸女人等求署相故。懺
<lb ed="ZW" n="0107a11"/>悔之中，一一如前。護度女人、不汲水、開修神足、足迹袈
<lb ed="ZW" n="0107a12"/>裟、以陰藏相示諸女人五過，應須吿罪懺悔。以出向外，令
<lb ed="ZW" n="0107a13"/>修無學。阿難至外，徐步經行。初夜之間，見修都盡。旣得
<lb ed="ZW" n="0107a14"/>羅漢至石室門，迦葉令從鑰孔而入。入衆奉命，卽令垂座集
<lb ed="ZW" n="0107a15"/>修多羅藏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0107003" n="0107003"/>。次差優<anchor xml:id="nkr_note_orig_0107004" n="0107004"/>波利結集律藏，復集論藏。羅漢有爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0107005" n="0107005"/>阿
<lb ed="ZW" n="0107a16"/>難。從是已來，聖敎相續。界內結集，名上座部，迦葉爲上
<lb ed="ZW" n="0107a17"/>首故。界外結集，在後來者無別標首，但名大衆部也。或云
<lb ed="ZW" n="0107a18"/>阿難一身，有三名別：<name role="" type="person">阿難陀</name>、阿難賢、阿難海，如次結集
<lb ed="ZW" n="0107a19"/>毗尼、阿毗達摩、修多羅也。或聲聞、緣覺、菩薩藏藏<anchor xml:id="nkr_note_orig_0107006" n="0107006"/>等，
<lb ed="ZW" n="0107a20"/>阿難如其次第結集也。已上明小乘三藏。大乘三藏，《智度
<lb ed="ZW" n="0107a21"/>論》第二云：彌勒文殊將彼阿難於<name role="" type="person">鐵圍山</name>結集大乘菩薩三
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0108a" n="0108a"/>
<lb ed="ZW" n="0108a01"/>藏，阿難主經，富樓那掌論，優波利守律。兩處結集，各有
<lb ed="ZW" n="0108a02"/>三藏。所集之主，不離四人。小乘藏法，迦葉集也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0108a03"/><entry><form>瘡疣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0108001" n="0108001"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0108a0303" cb:place="inline">《顯隱詞<anchor xml:id="nkr_note_orig_0108002" n="0108002"/>》云：身上瘡，高出者爲疣，爲坎臼
<lb ed="ZW" n="0108a04"/>者名瘡。又隨疏云：瘡疣，煩惱之異者。瘡是瘡疾；疣者贅，
<lb ed="ZW" n="0108a05"/>謂剩肉也。煩惱中五鈍便名瘡，五利便名疣。或可分別名瘡，
<lb ed="ZW" n="0108a06"/>俱生名疣也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0108a07"/><entry><form>就命時到</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0108a0705" cb:place="inline">命，盡也。又《賢愚經》云：就死時至也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0108a08"/><entry><form>因緣俱勝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0108003" n="0108003"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0108a0805" cb:place="inline">因謂發心，緣謂聞法也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0108a09"/><entry><form>出家爲道<anchor xml:id="nkr_note_orig_0108004" n="0108004"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0108a0905" cb:place="inline">爲去音。，求也，證也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0108a10"/><entry><form>如《法華經》彼龍女故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0108005" n="0108005"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0108a1009" cb:place="inline">《法華經》第四云：文
<lb ed="ZW" n="0108a11"/>殊師利言：我於海中唯常宣說《妙法華經》。智積問文殊師
<lb ed="ZW" n="0108a12"/>利言：此經甚深微妙，諸經中寶，世所希有，頗有衆生勤加
<lb ed="ZW" n="0108a13"/>精進，修行此經，速得佛不？<name role="" type="person">文殊師利</name>言：有裟竭羅龍王女，
<lb ed="ZW" n="0108a14"/>年始八歲，智惠利根，能至菩提。智積菩薩言：我見釋迦如
<lb ed="ZW" n="0108a15"/>來於無量劫難行苦行，積功累德，求菩薩道，未兼止息，觀
<lb ed="ZW" n="0108a16"/>三千大千世界乃至無有如芥子許，非是菩薩捨身命處爲衆生
<lb ed="ZW" n="0108a17"/>故，然後乃得成菩提道。不信此女於須臾傾便成正覺。時舍
<lb ed="ZW" n="0108a18"/>利弗語龍女言：女謂不久得無上道，是事難信。所以者何？
<lb ed="ZW" n="0108a19"/>女身垢穢，非是法器，云何能得無上菩提？佛道懸曠，經無
<lb ed="ZW" n="0108a20"/>量劫勤苦積行，具修諸度，然後乃成。又女身猶有五障：一
<lb ed="ZW" n="0108a21"/>者不得作梵天王，二者帝釋，三魔王，四者轉輪聖王，五者
<lb ed="ZW" n="0108a22"/>佛身。云何女身速得成佛？爾時龍女有一寶珠，價直三千大
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0109a" n="0109a"/>
<lb ed="ZW" n="0109a01"/>千世界，持以上佛，佛卽受之。龍女謂智積菩薩、尊者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0109001" n="0109001"/>舍
<lb ed="ZW" n="0109a02"/>利弗言：我獻寶珠，世尊納受，是事疾不？答言：甚疾。女
<lb ed="ZW" n="0109a03"/>言：以汝神力觀我成佛，復速於此。當時會衆<anchor xml:id="nkr_note_orig_0109002" n="0109002"/>皆見龍女忽
<lb ed="ZW" n="0109a04"/>然之間變成男子，具菩薩行，卽往南方無垢世界，坐寶蓮花，
<lb ed="ZW" n="0109a05"/>成等正覺，三十二相，八十種好，普爲十方一切衆生演說妙
<lb ed="ZW" n="0109a06"/>法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0109003" n="0109003"/>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0109a07"/><entry><form>違前二科三等無咎<anchor xml:id="nkr_note_orig_0109004" n="0109004"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0109a0709" cb:place="inline">《不思議品》須彌芥子何得
<lb ed="ZW" n="0109a08"/>相容？須彌平無相，學體是空，以空納無相，何得不相容？
<lb ed="ZW" n="0109a09"/>又須彌芥子相入如何？如碰不吸懺瑚珀捨草，卑麻油燃，燃
<lb ed="ZW" n="0109a10"/>蛇影自現等。又科爲二<note place="inline">依內外違前二科</note>：卽前三品明其內<anchor xml:id="nkr_note_orig_0109005" n="0109005"/>護，
<lb ed="ZW" n="0109a11"/>後之三品明其外護。又科爲三<note place="inline">依然引三等無咎</note>：前三爲內，第四
<lb ed="ZW" n="0109a12"/>爲外，下二爲總。總彰經德，總明前二。又科爲四<note place="inline">依總中引</note>：
<lb ed="ZW" n="0109a13"/>別如二<anchor xml:id="nkr_note_orig_0109006" n="0109006"/>文，總中分二。先顯經德示不思議，後總彰前具明
<lb ed="ZW" n="0109a14"/>二護<anchor xml:id="nkr_note_orig_0109007" n="0109007"/>。又科爲五<note place="inline">依別中總</note>：初二爲內，內彰勝劣，次弁總依，
<lb ed="ZW" n="0109a15"/>通前及後。次爲外護，滿本所求。次因散花，表經奇特。後
<lb ed="ZW" n="0109a16"/>總前四，內外依持。十三法師從因至果，十六國王等<anchor xml:id="nkr_note_orig_0109008" n="0109008"/>無上
<lb ed="ZW" n="0109a17"/>寶故。又科爲六<note place="inline">依勝顯</note>：開初因別果，別爲六，合爲一故。
<lb ed="ZW" n="0109a18"/>依二判中，內非無外，外非無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0109009" n="0109009"/>內，各依勝顯，彰內外故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0109010" n="0109010"/>。</p></cb:def></entry>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0110a" n="0110a"/>
<lb ed="ZW" n="0110a01"/><entry><form>加行資糧二乘異生見有異也</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0110a0113" cb:place="inline">《最勝王疏》第
<lb ed="ZW" n="0110a02"/>五卷云：又變化分略有二種：一者小化王，一四洲異生二乘
<lb ed="ZW" n="0110a03"/>資糧所見；二者大化王，三千界四加行位菩薩所見。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0110a04"/><entry><form>我今盧舍那<anchor xml:id="nkr_note_orig_0110001" n="0110001"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0110a0406" cb:place="inline">等者，《梵網經疏》云：「若依此經，
<lb ed="ZW" n="0110a05"/><name role="" type="person">蓮華臺藏世界</name>之中，坐花臺上實身成佛，名盧舍那<anchor xml:id="nkr_note_orig_0110002" n="0110002"/>。其千
<lb ed="ZW" n="0110a06"/>花上千釋迦，則<anchor xml:id="nkr_note_orig_0110003" n="0110003"/>是千<name role="" type="person">摩醯首羅</name>天上各有一釋迦，此千釋迦
<lb ed="ZW" n="0110a07"/>一一各化作百億釋迦故，有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0110004" n="0110004"/>千百億釋迦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0110005" n="0110005"/>於千百億國中菩提
<lb ed="ZW" n="0110a08"/>樹下一時成佛。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0110006" n="0110006"/></p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0110a09"/><entry><form>自<anchor xml:id="nkr_note_orig_0110007" n="0110007"/>受用身<anchor xml:id="nkr_note_orig_0110008" n="0110008"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0110a0905" cb:place="inline">者，能令自他受用種種法樂□。自卽是
<lb ed="ZW" n="0110a10"/>自受用身，受用力無畏等，種種法卽樂故。唯佛卽佛，乃能
<lb ed="ZW" n="0110a11"/>知之。菩薩二千子，非可知也。他卽他受用身，爲十地<g ref="#CB21828">󵕄</g>便
<lb ed="ZW" n="0110a12"/>令他菩薩受用法樂故也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0110a13"/><entry><form>住解脫位<anchor xml:id="nkr_note_orig_0110009" n="0110009"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0110a1305" cb:place="inline">「望菩薩果名資糧，望涅槃果故名解
<lb ed="ZW" n="0110a14"/>脫。」「解脫分故名解脫位。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0110010" n="0110010"/>「伏忍聖胎三十人，十住
<lb ed="ZW" n="0110a15"/>十行<anchor xml:id="nkr_note_orig_0110011" n="0110011"/>十迴向，三世諸佛於中學，無不由此伏忍生」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0110012" n="0110012"/>。四
<lb ed="ZW" n="0110a16"/>曰種性菩薩。</p></cb:def></entry>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0111a" n="0111a"/>
<lb ed="ZW" n="0111a01"/><entry><form>習種銅輪二天下<anchor xml:id="nkr_note_orig_0111001" n="0111001"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0111a0108" cb:place="inline">修十住行，結爲顯曰發心，治修
<lb ed="ZW" n="0111a02"/>行生，貴具方便正心，及不退童眞王灌頂。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0111a03"/><entry><form>三練磨心</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0111a0305" cb:place="inline">《三乘入道疏抄》云：第一菩提廣大，屈
<lb ed="ZW" n="0111a04"/>引他況已練，聞修大乘行，經三無數劫，不如三生六十劫，
<lb ed="ZW" n="0111a05"/>四生一百劫取二乘因果也。引他況已練者，頌云：十方世界
<lb ed="ZW" n="0111a06"/>諸有情，念念已發善逝果。彼旣丈夫我亦爾，三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0111002" n="0111002"/>何自輕而
<lb ed="ZW" n="0111a07"/>退屈。第二萬萬行難修屈省增修練，聞修施等心，便退屈謁
<lb ed="ZW" n="0111a08"/>修施等萬行時，須頭與頭，須眼與等，極以難行，應求小果。
<lb ed="ZW" n="0111a09"/>省<anchor xml:id="nkr_note_add_0111a0901" n="0111a0901"/><anchor xml:id="beg0111a0901" n="0111a0901"/>己<anchor xml:id="end0111a0901"/>增修練者，頌云：汝已惡道經多劫，無益受苦省能超。
<lb ed="ZW" n="0111a10"/>少行苦得菩提，大利不應生退屈。第三轉依難證屈引粗況妙
<lb ed="ZW" n="0111a11"/>練者，頌云：薄比凡夫初發心，省擬欲求菩提果。汝已精進
<lb ed="ZW" n="0111a12"/>經多劫，云何退屈苦沈淪？</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0111a13"/><entry><form>性種性菩薩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0111003" n="0111003"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0111a1306" cb:place="inline">「銀輪三天性種性」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0111004" n="0111004"/>。十行結爲頌
<lb ed="ZW" n="0111a14"/>曰：「歡喜饒無違，無屈離癡亂，善現無難得，善法眞實
<lb ed="ZW" n="0111a15"/>行<anchor xml:id="nkr_note_orig_0111005" n="0111005"/>。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0111006" n="0111006"/>無著無縛等法界。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0111a16"/><entry><form>虛誑</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0111a1603" cb:place="inline">謂妄語也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0111a17"/><entry><form>離間</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0111a1703" cb:place="inline">謂兩舌也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0111a18"/><entry><form>粗惡</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0111a1803" cb:place="inline">謂惡口也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0111a19"/><entry><form>雜穢<anchor xml:id="nkr_note_orig_0111007" n="0111007"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0111a1903" cb:place="inline">謂倚語也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0111a20"/><entry><form>由多荆確<note place="inline">學爲二音</note></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0111a2009" cb:place="inline">確謂地瘦而硬，多諸石也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0111a21"/><entry><form>果多辛辣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0112001" n="0112001"/><note place="inline">來遶反</note></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0111a2108" cb:place="inline">辛，甚也。</p></cb:def></entry>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0112a" n="0112a"/>
<lb ed="ZW" n="0112a01"/><entry><form>滅盡定<anchor xml:id="nkr_note_orig_0112002" n="0112002"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0112a0104" cb:place="inline">遶行地。隨疏云：卽心、心所法，一聚悉皆
<lb ed="ZW" n="0112a02"/>滅盡，故云滅盡也。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0112a03"/><entry><form>轉依義別略有四種<anchor xml:id="nkr_note_orig_0112003" n="0112003"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0112a0309" cb:place="inline">「一能轉道，二所轉依，三
<lb ed="ZW" n="0112a04"/>所轉捨，四所轉得。如彼第十廣分別故。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0112004" n="0112004"/></p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0112a05"/><entry><form>十三法師奉持文<anchor xml:id="nkr_note_orig_0112005" n="0112005"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0112a0508" cb:place="inline">者，「從初習忍至金剛定，如法
<lb ed="ZW" n="0112a06"/>修行」，至「具一切智。」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0112006" n="0112006"/></p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0112a07"/><entry><form>十六國王奉持<anchor xml:id="nkr_note_orig_0112007" n="0112007"/>文</form><cb:def><p xml:id="pZW07p0112a0708" cb:place="inline">從「佛吿波斯匿王言我滅度
<lb ed="ZW" n="0112a08"/>後」至「信受奉行」<anchor xml:id="nkr_note_orig_0112008" n="0112008"/>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0112a09"/><entry><form>對翻<anchor xml:id="nkr_note_orig_0112009" n="0112009"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0112a0903" cb:place="inline">咒何不講？凡諸咒法皆是密言。以此密詞能含
<lb ed="ZW" n="0112a10"/>至理，加行念惠，勤而誦持，卻禍集福，革成聖故。無翻對，
<lb ed="ZW" n="0112a11"/>亦不解釋。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0112a12"/><entry><form>火字二現喩一現業種<anchor xml:id="nkr_note_orig_0112010" n="0112010"/></form><cb:def><p xml:id="pZW07p0112a1210" cb:place="inline">火字二不見，業種子不
<lb ed="ZW" n="0112a13"/>可見。何以爲喩？奉已見邊顯不見故。《因明論疏》云：謂
<lb ed="ZW" n="0112a14"/>以所見邊與未見邊和合而說。所見邊者，謂以顯了分明；未
<lb ed="ZW" n="0112a15"/>所見邊者，謂未顯了分明。以顯了分明顯未顯了分，令義平
<lb ed="ZW" n="0112a16"/>等。順現法受者，謂此生<anchor xml:id="nkr_note_orig_0112011" n="0112011"/>造卽此生熟；順次生受者，謂此
<lb ed="ZW" n="0112a17"/>生造第二生熟；順後次受者，謂此生造從第三生後次第熟。
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0061.0113a" n="0113a"/>
<lb ed="ZW" n="0113a01"/>又業有三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0113001" n="0113001"/>業，於時分定、異熟、不定，謂順現等三非定得
<lb ed="ZW" n="0113a02"/>異熟。一者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0113002" n="0113002"/>有業於異熟定時分定，謂不定業定得異熟。二
<lb ed="ZW" n="0113a03"/>者有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0113003" n="0113003"/>業於二俱定，謂順現等定得異熟。三者有業於二俱不
<lb ed="ZW" n="0113a04"/>定，謂不定業非定得異熟<anchor xml:id="nkr_note_orig_0113004" n="0113004"/>。</p></cb:def></entry>
<lb ed="ZW" n="0113a05"/>
<lb ed="ZW" n="0113a06"/><p xml:id="pZW07p0113a0601">〔錄文完〕</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0113a07"/>
<lb ed="ZW" n="0113a08"/><cb:div type="w"><byline cb:type="other">（方廣錩修訂終審）</byline></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0088a0601" to="#end0088a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">剌</lem><rdg wit="#wit.orig">刺</rdg></app>
<app from="#beg0099a1001" to="#end0099a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4" cb:provider="iamone (2019-07-14)">吒<note type="cf1">T09n0262_p0002b18</note></lem><rdg wit="#wit.orig">乇</rdg></app>
<app from="#beg0111a0901" to="#end0111a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己<note type="cf1">T36n1736_p0404a20</note></lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="zangwai-notes">
<head>方廣錩 校注</head>
<p>
<note n="0068001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0068001">湯用彤《隋唐佛敎史稿》第79頁，<name role="" type="person">中華書局</name>1982年8月版。</note>
<note n="0068002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0068002">良賁《仁王護國般若波羅蜜多經疏》，現存。可參見《大正藏》第33卷。</note>
<note n="0069001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0069001">陳寅恪《大乘義章書後》，載《金明館叢稿二編》第165頁,上海古籍出版社1980年10月第1版。</note>
<note n="0070001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0070001">「於」，底本作「于」，據文意改。下同。</note>
<note n="0070002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0070002">「□…□攝彼十字……至究竟故」，出自良賁《仁王經疏》，文字略異，見《大正藏》第33卷第519頁下。</note>
<note n="0070003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0070003">「般若寶經，義崇護國」，良賁《仁王經疏》所錄皇帝詔令爲「仁王寶經，義崇護國」，見《大正藏》第33卷第430中。</note>
<note n="0070004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0070004">據王雲《南詔、大理國年號考》，安國年號共七年，安國六年爲戊辰而非甲寅，且安國間亦無甲寅年。故我們懷疑安國六年甲寅爲抄者筆誤。</note>
<note n="0072001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0072001">引文見《大正藏》第8卷第835頁中。</note>
<note n="0072002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0072002">「眞」，底本作「直」，據良賁《仁王經疏》改，見《大正藏》第33卷第469頁上。</note>
<note n="0072003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0072003">「身」，底本無，據不空譯《仁王經》補。</note>
<note n="0072004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0072004">引文見《大正藏》第33卷第469頁上。</note>
<note n="0072005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0072005">「法」，底本作「發」，據不空譯《仁王經》改。</note>
<note n="0072006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0072006">「愈」，底本作「逾」，據不空譯《仁王經》改。</note>
<note n="0072007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0072007">引文見《大正藏》第8卷第844頁下。</note>
<note n="0072008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0072008">「麟喩」，參見《大正藏》第33卷第455頁上中。</note>
<note n="0072009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0072009">「麒麟」，紙背墨書「母曰麒，妣曰麟。」</note>
<note n="0072010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0072010">「界」，底本作「介」，據文意改。下同。</note>
<note n="0073001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0073001">「窒」，底本作「室」，據良賁《仁王經疏》改。</note>
<note n="0073002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0073002">「三」，底本作「二」，據文意改。</note>
<note n="0074001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0074001">「累」，底本作「果」，據文意改。</note>
<note n="0074002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0074002">引文見《大正藏》第8卷第841頁中。</note>
<note n="0074003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0074003">引文見《大正藏》第33卷第502頁上。</note>
<note n="0074004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0074004">引文見《大正藏》第8卷第846頁下。</note>
<note n="0074005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0074005">「默」，底本作「點」，據良賁《仁王經疏》改。下同。</note>
<note n="0074006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0074006">引文見《大正藏》第8卷第843頁中。中間有省略文。</note>
<note n="0074007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0074007">引文見《大正藏》第33卷第515頁中。字略有異。</note>
<note n="0074008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0074008">引文見《大正藏》第8卷第843頁上。</note>
<note n="0074009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0074009">引文見《大正藏》第8卷第835頁中。</note>
<note n="0075001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0075001">引文見《大正藏》第8卷第835頁上。</note>
<note n="0075002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0075002">「王」，良賁《仁王經疏》無。</note>
<note n="0075003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0075003">引文見《大正藏》第8卷第834頁下。</note>
<note n="0075004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0075004">「亦雨」，良賁《仁王經疏》作「雨諸」。</note>
<note n="0075005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0075005">引文見《大正藏》第8卷第835頁上。</note>
<note n="0075006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0075006">引文見《大正藏》第8卷第835頁上。</note>
<note n="0075007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0075007">引文見《大正藏》第33卷第451頁上。</note>
<note n="0075008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0075008">引文見《大正藏》第8卷第835頁下。</note>
<note n="0075009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0075009">引文見《大正藏》第8卷第835頁下。</note>
<note n="0075010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0075010">引文見《大正藏》第33卷第456頁中。</note>
<note n="0075011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0075011">引文見《大正藏》第8卷第836頁中。</note>
<note n="0076001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0076001">引文見《大正藏》第8卷第839頁上。</note>
<note n="0076002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0076002">引文見《大正藏》第8卷第840頁中。</note>
<note n="0076003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0076003">引文見《大正藏》第8卷第841頁上。</note>
<note n="0076004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0076004">「昭昭」，良賁《仁王經疏》作「照照」。</note>
<note n="0076005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0076005">引文見《大正藏》第8卷第841頁上。</note>
<note n="0076006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0076006">引文見《大正藏》第8卷第843頁上。</note>
<note n="0076007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0076007">引文見《大正藏》第8卷第844頁中。</note>
<note n="0076008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0076008">「代」，底本作「大」，據文意改。</note>
<note n="0077001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0077001">「第三子，諱」，底本作「子諱第三亨」，據文意改。</note>
<note n="0077002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0077002">「高祖，諱淵……諱豫」，從下文看，這一段僅爲綱目，抄者這裏未抄錄其具體內容，在抄了其他一些內容後又補抄了其全部內容。</note>
<note n="0077003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0077003">「形」，良賁《仁王經疏》作「刑」。</note>
<note n="0077004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0077004">「知」，底本作「亦」，據《大唐西域記》卷二改。</note>
<note n="0077005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0077005">引文見《大唐西域記》卷二，《大正藏》第51卷第880頁中。</note>
<note n="0078001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0078001">引文見《大正藏》第33卷第429頁中。</note>
<note n="0078002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0078002">「又《春秋》語曰：賜黃金百溢，白壁一雙」，底本在「捧白壁」等前，疑爲錯簡，今移此處。</note>
<note n="0078003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0078003">「昭」，良賁《仁王經疏》作「照」。</note>
<note n="0078004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0078004">引文見於法琳《辯正論》卷一，見《大正藏》第52卷第493頁中。</note>
<note n="0078005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0078005">「五」，底本無，據法琳《辯正論》卷一補。</note>
<note n="0078006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0078006">引文見《大正藏》第52卷第493頁中。但「星」作「緯」。</note>
<note n="0078007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0078007">「存」，底本作「在」，據法琳《辯正論》卷一改。</note>
<note n="0079001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0079001">引文見《大正藏》第52卷第494頁下。文字略異。</note>
<note n="0079002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0079002">「四月五月」，底本作「八月九月」，據文意改。</note>
<note n="0079003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0079003">「九月」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0079004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0079004">「識，騰」，底本作「騰識」，據四卷本《楞伽經》改。</note>
<note n="0079005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0079005">「《楞伽》云……諸識浪也」，出自《大正藏》第33卷第491頁中。</note>
<note n="0079006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0079006">引文見《大正藏》第33卷第435頁上。</note>
<note n="0079007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0079007">引文見《大正藏》第33卷第435頁上。</note>
<note n="0079008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0079008">「隱」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0079009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0079009">「別」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0080001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0080001">按照《仁王經疏》的次序，「序者」條應在「區分」條之前。</note>
<note n="0080002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0080002">「顯隱詞」，底本作「詞」，據文意增補。下同。</note>
<note n="0080003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0080003">「止」，底本作「上」，據文意改。</note>
<note n="0080004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0080004">「譬」，底本作「辟」，據文意改。</note>
<note n="0080005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0080005">引文見《大正藏》第16卷第408頁下。</note>
<note n="0080006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0080006">「會」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0080007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0080007">「如說般若……也」，出自《大正藏》第33卷第433頁下。良賁《仁王經疏》文作「《大般若經》總依四處十六會說。」</note>
<note n="0080008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0080008">引文見《大正藏》第33卷第429頁中。</note>
<note n="0080009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0080009">引文見《大正藏》第8卷第838頁上。</note>
<note n="0081001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0081001">「三賢、十地……十四也」，出自《大正藏》第33卷第472頁上。</note>
<note n="0081002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0081002">玄鑒所注以上各條，均見《大正藏》第33卷第429頁。</note>
<note n="0081003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0081003">底本「故」字後衍「法身菩提涅槃，從生了因《玄開疏》云：報化二身相同，有爲經能爲生因，如種等芽，芽始生故」數字，茲刪。</note>
<note n="0081004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0081004">「但」，此字不淸，疑爲「但」。</note>
<note n="0081005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0081005">「身」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0081006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0081006">「諒」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0081007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0081007">「之」，底本作「之之」，據文意刪。</note>
<note n="0082001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0082001">「日」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0082002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0082002">參見《白虎通德論》卷二《社稷》，文略有異。</note>
<note n="0082003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0082003">「其」，底本作「甚」，據《白虎通德論》卷二改。</note>
<note n="0082004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0082004">底本「也」字後有「洗耳目」三字，據文意刪。</note>
<note n="0082005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0082005">「也」，底本作「也也」，據文意刪。</note>
<note n="0082006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0082006">參見《白虎通德論》卷二《禮樂》，文句略異。</note>
<note n="0083001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0083001">「得」，疑爲「淨」之誤。</note>
<note n="0083002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0083002">「以」，良賁《仁王經疏》無。</note>
<note n="0083003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0083003">玄鑒所注以上各條見《大正藏》第33卷第430頁。</note>
<note n="0083004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0083004">「無」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0083005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0083005">引文見《大正藏》第9卷第8頁上。</note>
<note n="0083006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0083006">「性」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0084001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0084001">「年」，以上爲第一段，現存雲南省社會科學院圖書館；以下爲第二段，今存雲南省圖書館。</note>
<note n="0084002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0084002">「年」，底本作「月」，據文意改。</note>
<note n="0084003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0084003">「乙卯」，以下干支與正史記述略有不同，照錄原文以供參考。</note>
<note n="0084004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0084004">「年」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0084005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0084005">「年」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0084006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0084006">「元」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0084007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0084007">「耀」，底本作「輝」，據文意改。</note>
<note n="0085001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0085001">「元年」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0085002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0085002">「天」，底本作「天丙」，據文意刪。</note>
<note n="0085003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0085003">「登」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0085004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0085004">「元」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0085005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0085005">「通」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0085006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0085006">「足」，底本作「品」，據文意改。</note>
<note n="0085007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0085007">「宗」，底本作「祖」，據文意改。</note>
<note n="0085008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0085008">「七」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0086001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0086001">「元」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0086002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0086002">「年」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0086003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0086003">「寶」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0086004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0086004">「元」，底本作「元泰元」，據文意刪。</note>
<note n="0086005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0086005">「高祖諱淵，在位九年……大歷元年」，當出自《帝王目錄》，爲上面玄鑒對「皇唐八葉」的注釋。重抄者先抄其大目，後又重新全部抄錄其內容，故這一部分文字放在這裏顯得有些突兀。旣無注釋的物件，又與上下文不相連。因這部分內容分抄在第一段之末和第二段之首，爲保存原貌，這裏未將這部分內容倂入「皇唐八葉」的疏釋。</note>
<note n="0086006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0086006">「豆」，底本無，據《大唐西域記》卷二補。</note>
<note n="0086007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0086007">「詳夫天竺……形如半月」，出自《大唐西域記》卷二，文字略異，見《大正藏》第51卷第875頁中。</note>
<note n="0086008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0086008">「經」，底本無，據文意改。</note>
<note n="0086009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0086009">「南天竺」、「執<name role="" type="person">師子國</name>」二條見《大正藏》第33卷第430頁中。</note>
<note n="0087001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0087001">「黑」，底本作「理」，據《<name role="" type="person">大慈恩寺</name>三藏法師傳》卷四改。</note>
<note n="0087002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0087002">「伺」，底本作「同」，據《<name role="" type="person">大慈恩寺</name>三藏法師傳》卷四改。</note>
<note n="0087003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0087003">「出」，底本無，據《<name role="" type="person">大慈恩寺</name>三藏法師傳》卷四補。</note>
<note n="0087004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0087004">「咆」，底本無，據《<name role="" type="person">大慈恩寺</name>三藏法師傳》卷四補。</note>
<note n="0087005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0087005">「豈」，底本無，據《<name role="" type="person">大慈恩寺</name>三藏法師傳》卷四補。</note>
<note n="0087006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0087006">「不」，底本無，據《<name role="" type="person">大慈恩寺</name>三藏法師傳》卷四補。</note>
<note n="0087007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0087007">「遂」，底本作「逐」，據《<name role="" type="person">大慈恩寺</name>三藏法師傳》卷四改。</note>
<note n="0088001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0088001">「悖逆」，底本作「勃送」，據《<name role="" type="person">大慈恩寺</name>三藏法師傳》卷四改。</note>
<note n="0088002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0088002">「外」，底本無，據《<name role="" type="person">大慈恩寺</name>三藏法師傳》卷四補。</note>
<note n="0088003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0088003">「國周七千餘里……今西大國是也」，出自《<name role="" type="person">大慈恩寺</name>三藏法師傳》卷四，文字略異，見《大正藏》第50卷第242頁上中。</note>
<note n="0088004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0088004">「者」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0088005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0088005">「顯」，底本作「領」，據文意改。</note>
<note n="0088006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0088006">參見《<name role="" type="person">大慈恩寺</name>三藏法師傳》卷三，見《大正藏》第50卷第237頁下至238頁上。</note>
<note n="0089001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0089001">「竹林園白鷺池」至「那伽室利」四條見《大正藏》第33卷第433頁下。</note>
<note n="0089002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0089002">「那」，底本作「部」，據文意改。</note>
<note n="0089003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0089003">「切」，底本無，據不空譯《仁王經》補。</note>
<note n="0089004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0089004">引文見《大正藏》第8卷第838頁中。</note>
<note n="0089005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0089005">引文見《大正藏》第33卷第464頁上。</note>
<note n="0089006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0089006">引文見《大正藏》第8卷第836頁下至837頁上。</note>
<note n="0089007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0089007">引文見《大正藏》第8卷第836頁上，字略異。</note>
<note n="0089008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0089008">「盪洋」至「持讀乃災殃霧卷」五條見《大正藏》第33卷第434頁上。</note>
<note n="0090001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0090001">「時失」，底本作「明」，據不空譯《仁王經》改。</note>
<note n="0090002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0090002">引文見《大正藏》第8卷第840頁上。</note>
<note n="0090003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0090003">「現迹王宮」，見《大正藏》第33卷第231頁上。</note>
<note n="0090004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0090004">「敎理行果」，見《大正藏》第33卷第435頁上。</note>
<note n="0090005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0090005">「如意寶」，見《大正藏》第33卷第515頁上。</note>
<note n="0090006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0090006">「鳥」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0090007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0090007">「因犯制戒」，見《大正藏》第33卷第433頁上。</note>
<note n="0090008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0090008">「迂」，此字不淸，疑爲「迂」。</note>
<note n="0090009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0090009">「女」，底本作「少女」，據文意刪。</note>
<note n="0090010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0090010">「梗槪」，見《大正藏》第33卷第431頁上。</note>
<note n="0091001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0091001">「雞薗」，見《大正藏》第33卷第430頁下。</note>
<note n="0091002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0091002">「東」，底本無，據《大唐西域記》卷八補。</note>
<note n="0091003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0091003">「信」，底本作「言」，據《大唐西域記》卷八改。</note>
<note n="0091004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0091004">引文見《大唐西域記》卷八，字句略異，見《大正藏》第51卷第912頁中。</note>
<note n="0091005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0091005">「<name role="" type="person">無憂王</name>」，見《大正藏》第33卷第438頁下。</note>
<note n="0091006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0091006">「如來入涅槃後第一百年……訛也」，出自《大唐西域記》卷第八，文字略異，見《大正藏》第51卷第911頁上。</note>
<note n="0091007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0091007">「阿<g ref="#CB00145">㝹</g>樓豆」、「大術經」，見《大正藏》第33卷第435頁下。</note>
<note n="0091008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0091008">「摩」，底本作「無」，據文意改。</note>
<note n="0091009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0091009">「揚摧」，見《大正藏》第33卷第430頁下。</note>
<note n="0091010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0091010">「門」，此字不淸，疑爲「門」。</note>
<note n="0091011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0091011">「因或具闕」，見《大正藏》第33卷第432頁中。</note>
<note n="0091012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0091012">引文見《大正藏》第8卷第839頁中。</note>
<note n="0092001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0092001">「慧」，底本作「惠」，據良賁《仁王經疏》改。</note>
<note n="0092002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0092002">引文見《大正藏》第33卷第432頁上。</note>
<note n="0092003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0092003">引文並見法琳《破邪論》（《大正藏》第52卷第478頁中）、道宣《釋迦方誌･通局篇第六》（《大正藏》第51卷第970頁上）等書。</note>
<note n="0092004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0092004">「諒在」、「周星隱耀」和「漢日通津」三條，見《大正藏》第33卷第430頁中。</note>
<note n="0092005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0092005">「永平三年」，底本作「平」，據《釋迦方誌》卷下補。</note>
<note n="0092006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0092006">「人」，底本無，據《釋迦方誌》卷下補。</note>
<note n="0092007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0092007">「後漢明帝……同屆東洛」，參見《釋迦方誌》卷下，見《大正藏》第51卷第969頁上。</note>
<note n="0092008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0092008">「勿懷取捨而欲指南」，見《大正藏》第33卷第434頁上。</note>
<note n="0092009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0092009">「道」，此字不淸，疑爲「道」。</note>
<note n="0093001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0093001">「暮」，良賁《仁王經疏》作「譽」。</note>
<note n="0093002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0093002">「斯」，底本無，據不空譯《仁王經》補。</note>
<note n="0093003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0093003">引文見《大正藏》第8卷第835頁中。</note>
<note n="0093004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0093004">引文見《大正藏》第33卷第452頁中。</note>
<note n="0093005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0093005">引文見《大正藏》第33卷第489頁上。</note>
<note n="0093006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0093006">底本「又」字前有「胡暮莫胡莫侯二反。猷也，猷道也」數字，因膠片上看不淸其前後承接，茲不錄。</note>
<note n="0093007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0093007">引文見《大正藏》第8卷第835頁中。</note>
<note n="0093008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0093008">「爲」，底本作「明」，據良賁《仁王經疏》改。</note>
<note n="0093009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0093009">引文見《大正藏》第33卷第451頁上。</note>
<note n="0093010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0093010">引文見《大正藏》第33卷第487頁下。</note>
<note n="0093011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0093011">「累」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0093012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0093012">「滿請主所爲」，底本無，據良賁《仁王經疏》補。</note>
<note n="0093013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0093013">引文見《大正藏》第33卷第520頁中。</note>
<note n="0094001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0094001">「遜」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0094002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0094002">「仁王則請主彰廣敬之令暮」至「儒者」七條，見《大正藏》第33卷第434頁中。「暮」字良賁《仁王經疏》作「譽」。</note>
<note n="0094003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0094003">「說文王字德貫三才」、「兆庶又安」二條，見《大正藏》第33卷第434頁下。</note>
<note n="0094004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0094004">「序者因由也」、「由致」二條，見《大正藏》第33卷第435頁中。</note>
<note n="0094005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0094005">「盧」，應爲「臚」之誤。下同。</note>
<note n="0094006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0094006">「禮」，底本作「體」，據文意改。</note>
<note n="0095001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0095001">「東夏西天處雖懸曠」，見《大正藏》第33卷第435頁中。</note>
<note n="0095002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0095002">「娑」，底本作「莎」，據良賁《仁王經疏》改。下同。</note>
<note n="0095003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0095003">此處所謂「三十七」卷的《大般涅槃經》，不是指四十卷本《大般涅槃經》，而是指三十八卷本。卽現存之三十六卷本《大般涅槃經》與《大般涅槃經後分》（兩卷）的合本。</note>
<note n="0095004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0095004">引文見《大正藏》第12卷第904頁中。</note>
<note n="0095005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0095005">「床」，底本作「七床」，據《大般涅槃經後分》卷上刪。</note>
<note n="0095006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0095006">「脅」，底本作「協」，據《大般涅槃經後分》卷上改。</note>
<note n="0095007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0095007">引文見《大正藏》第12卷第905頁上。</note>
<note n="0095008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0095008">「娑」，以下爲第三段，現藏雲南省社會科學院圖書館。</note>
<note n="0095009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0095009">「林」，底本無，據《大般涅槃經後分》卷上補。</note>
<note n="0095010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0095010">引文見《大正藏》第12卷第905頁上。</note>
<note n="0095011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0095011">「北首而臥」、「娑羅樹」、「梵壇治之」三條，見《大正藏》第33卷第435頁下。</note>
<note n="0095012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0095012">「梁武帝」，見《大正藏》第33卷第436頁中。</note>
<note n="0096001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0096001">「阿難過去作長者時供養誦經沙彌」，見《大正藏》第33卷第437頁上。</note>
<note n="0096002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0096002">「誡」，底本作「誠」，據《付法藏因緣傳》卷二改。</note>
<note n="0096003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0096003">「呵」，底本作「訶」，據《付法藏因緣傳》卷二改。</note>
<note n="0096004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0096004">「欲」，此字不淸，疑爲「欲」。</note>
<note n="0096005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0096005">「昔過去久遠有一比丘……總持第一」，疑出自《付法藏因緣傳》卷二，參見《大正藏》第50卷第301頁。</note>
<note n="0096006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0096006">「能自開智」、「如睡覺智」二條，見《大正藏》第33卷第438頁上。</note>
<note n="0097001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0097001">引自三十六卷本《大般涅槃經》（當時可能是三十八卷本），見《大正藏》第12卷第791上。</note>
<note n="0097002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0097002">「寫甁有寄故囑傳燈」、「菩薩形異處疎」二條，見《大正藏》第33卷第437頁上。</note>
<note n="0097003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0097003">「毗娑」，底本作「婆」，據良賁《仁王經疏》改。</note>
<note n="0097004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0097004">「囑」，此字不淸，疑爲「囑」。</note>
<note n="0097005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0097005">「羯尼迦樹」至「邊侯聞命」十條，見《大正藏》第33卷第438頁下。</note>
<note n="0098001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0098001">引文見《大正藏》第33卷第439頁上。</note>
<note n="0098002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0098002">「基」至「二謂退凡」十一條，見《大正藏》第33卷第439頁上。</note>
<note n="0098003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0098003">引文見《大正藏》第33卷第439頁上。</note>
<note n="0098004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0098004">「大軍」，見《大正藏》第33卷第439頁中。</note>
<note n="0098005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0098005">「如共一船，憂喜同故」，見《大正藏》第33卷第442頁上。</note>
<note n="0098006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0098006">「印璽」，見《大正藏》第33卷第443頁中。</note>
<note n="0098007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0098007">「法謂軌持」，見《大正藏》第33卷第443頁下。</note>
<note n="0099001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0099001">「待衆緣故」，見《大正藏》第33卷第446頁中。</note>
<note n="0099002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0099002">「四十」，底本作「三十」，據文意改。</note>
<note n="0099003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0099003">「大蟒」、「田蛗」、「慳儉」三條，見《大正藏》第33卷第448頁上。</note>
<note n="0099004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0099004">眉批「《維摩經》云」。</note>
<note n="0099005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0099005">「一」，底本作「二」，據文意改。</note>
<note n="0099006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0099006">紙背墨書：「白色是衆色之本，表三乘皈一乘故。」</note>
<note n="0099007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0099007">「爾時佛放眉間白毫相光……所說經法」，出自《妙法蓮華經･序品》，字略有異，見《大正藏》第9卷第2頁中。</note>
<note n="0099008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0099008">「爾時毗耶離大城……大千世界」，出自《維摩詰所說經･佛國品第一》，見《大正藏》第14卷第537頁中。</note>
<note n="0099009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0099009">「標」，底本無，據良賁《仁王經疏》補。</note>
<note n="0099010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0099010">「或眉間流照表示一乘」至「卽同往古建子爲正，黑半標元」，見《大正藏》第33卷第448頁下。</note>
<note n="0100001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0100001">「間錯」，見《大正藏》第33卷第449頁中。</note>
<note n="0100002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0100002">「爲經之主」、「明其報得」二條，見《大正藏》第33卷第451頁上。</note>
<note n="0100003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0100003">文見《大正藏》第8卷第840頁中。</note>
<note n="0100004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0100004">引文見《大正藏》第8卷第840頁下。</note>
<note n="0100005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0100005">「此兼人法云觀如來」，見《大正藏》第33卷第451頁中。</note>
<note n="0100006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0100006">引文見《大正藏》第8卷第835頁中。</note>
<note n="0100007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0100007">「初一善哉」至「讚起悲深」，見《大正藏》第33卷第452頁上。</note>
<note n="0100008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0100008">引文見《大正藏》第8卷第835頁中。</note>
<note n="0101001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0101001">「涉有未始迷空」，見《大正藏》第33卷第458頁中。</note>
<note n="0101002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0101002">「阿羅漢受變易身」，出自《大正藏》第33卷第461頁上。良賁《仁王經疏》文作「一者阿羅漢，二者獨覺，三者已得自在菩薩受變易身」。</note>
<note n="0101003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0101003">「唯願」，底本不淸，據文意補。</note>
<note n="0102001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0102001">出自《大智度論》卷二，參見《大正藏》第25卷第67頁下至69頁上。</note>
<note n="0102002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0102002">《付法藏因緣傳》中有關阿難承命傳法，因示敎感嘆的記述，不如《大唐西域記》詳細，參見《大正藏》第50卷第301頁上；第51卷第909頁下。</note>
<note n="0102003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0102003">「七」底本作「十七」，據文意改。</note>
<note n="0102004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0102004">「阿難到<name role="" type="person">殑伽河</name>……與吠舍釐王」，出自《大唐西域記》卷七，文句略異，見《大正藏》第51卷第909頁下。</note>
<note n="0102005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0102005">「十」，底本作「千」，據良賁《仁王經疏》改。</note>
<note n="0102006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0102006">「帝釋往昔有三十二人……如餘處說」，見《大正藏》第33卷第446頁下，字略有異。</note>
<note n="0103001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0103001">「繭」，底本作「璽」，據良賁《仁王經疏》改。</note>
<note n="0103002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0103002">「曹主艱貧，令其……遂放從良」，紙本正面文字無，據紙背墨書文字補。</note>
<note n="0103003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0103003">「云」，底本作「三介處云」，據文意刪。</note>
<note n="0104001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0104001">「若持戒時，心生念言，我若…生於何處」，紙本正面文字無，據紙背墨書文字補。</note>
<note n="0104002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0104002">「言修羅亦云執日」，見《大正藏》第33卷第447頁下。</note>
<note n="0104003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0104003">「焦」，此字不淸，疑爲「焦」。</note>
<note n="0104004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0104004">「阿難結集」，見《大正藏》第33卷第435頁下。</note>
<note n="0104005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0104005">「□」，此處當脫一字。</note>
<note n="0105001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0105001">「先自年」三字中，應衍一字。</note>
<note n="0105002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0105002">「人」，應爲「仁」之誤。</note>
<note n="0105003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0105003">紙背墨書：「《司南》：阿闍世，此云未生怨。」</note>
<note n="0105004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0105004">「<name role="" type="person">摩竭陀國</name>古先君王……四十里」，出自《大唐西域記》卷九，文句有異，見《大正藏》第51卷第920頁下；並參見良賁《仁王經疏》所引文字，見《大正藏》第33卷第438頁下。</note>
<note n="0106001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0106001">「城北門外行……造斯石室」，出自《大唐西域記》卷九，文句有異，見《大正藏》第51卷第922頁中。</note>
<note n="0106002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0106002">「至」，底本作「至問」，據文意刪。</note>
<note n="0106003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0106003">「迦葉受請爲結集故……還至石室」，出自《大智度論》卷二，見《大正藏》第25卷第67頁下至69頁上。</note>
<note n="0106004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0106004">「來」，疑爲「衆」之誤。</note>
<note n="0107001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0107001">「言我」，底本作「我言」，據文意改。</note>
<note n="0107002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0107002">「五見」，《大智度論》卷二作「可恥」。</note>
<note n="0107003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0107003">「由慶喜先住學地……集修多羅藏」，參見《大正藏》第25卷第68頁上至69頁上。</note>
<note n="0107004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0107004">「優」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0107005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0107005">「爲」，此字不淸，疑爲「爲」。</note>
<note n="0107006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0107006">關於三阿難及結集聲聞、緣覺、菩薩藏藏之說，參見《大正藏》第33卷第437頁上。</note>
<note n="0108001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0108001">「瘡疣」，見《大正藏》第33卷第491頁上。</note>
<note n="0108002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0108002">「顯隱詞」，底本作「詞」，據文意補。</note>
<note n="0108003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0108003">「就命時到」、「因緣俱勝」，見《大正藏》第33卷第491頁下。</note>
<note n="0108004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0108004">「出家爲道」，見《大正藏》第33卷第492頁上。</note>
<note n="0108005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0108005">「如法華經彼龍女故」，見《大正藏》第33卷第494頁中。</note>
<note n="0109001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0109001">「者」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0109002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0109002">「衆」，底本無，據《妙法蓮華經･提婆達多品》補。</note>
<note n="0109003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0109003">「<name role="" type="person">文殊師利</name>言……一切衆生演說妙法」，出自《妙法蓮華經･提婆達多品》，文句略異，見《大正藏》第9卷第35頁中下。</note>
<note n="0109004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0109004">「違前二科三等無咎」，見《大正藏》第33卷第494頁下。</note>
<note n="0109005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0109005">「內」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0109006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0109006">「如二」，底本作「二如」，據良賁《仁王經疏》改。</note>
<note n="0109007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0109007">「思議，後總彰前具明二護」，底本無，據良賁《仁王經疏》補。</note>
<note n="0109008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0109008">「王等」，底本作「主」，據良賁《仁王經疏》改。</note>
<note n="0109009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0109009">「無」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0109010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0109010">「又科爲二……彰內外故」，出自良賁《仁王經疏》，文句略異，見《大正藏》第33卷第451頁上。</note>
<note n="0110001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0110001">「加行資糧二乘異生見有異也」、「我今盧舍那」，見《大正藏》第33卷第495頁上。</note>
<note n="0110002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0110002">「那」，底本無，據法藏《梵網經菩薩戒本疏》補。</note>
<note n="0110003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0110003">「則」，底本作「卽」，據法藏《梵網經菩薩戒本疏》改。</note>
<note n="0110004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0110004">「有」，底本無，據法藏《梵網經菩薩戒本疏》補。</note>
<note n="0110005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0110005">「釋迦」，底本作「釋迦故」，據法藏《梵網經菩薩戒本疏》刪。</note>
<note n="0110006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0110006">引文見《大正藏》第40卷第605頁下。</note>
<note n="0110007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0110007">「自」，底本無，據良賁《仁王經疏》補。</note>
<note n="0110008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0110008">「自受用身」，見《大正藏》第33卷第494頁下。</note>
<note n="0110009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0110009">「住解脫位」，見《大正藏》第33卷第497頁中。</note>
<note n="0110010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0110010">引文見《大正藏》第33卷第497頁中。</note>
<note n="0110011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0110011">「行」，底本作「八」，據不空《仁王經》改。</note>
<note n="0110012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0110012">「仗忍聖胎三十人……無不由此仗忍生」，出自不空譯《仁王經》，見《大正藏》第8卷第837頁中。</note>
<note n="0111001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0111001">「習種銅輪二天下」，見《大正藏》第33卷第472頁中。</note>
<note n="0111002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0111002">「三」，應爲「云」之誤。</note>
<note n="0111003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0111003">「三練磨心」、「性種性菩薩」，見《大正藏》第33卷第497頁下。</note>
<note n="0111004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0111004">出自不空譯《仁王經》，見《大正藏》第8卷第837頁中。</note>
<note n="0111005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0111005">「行」，底本無，據良賁《仁王經疏》補。</note>
<note n="0111006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0111006">引文見《大正藏》第33卷第498頁中。</note>
<note n="0111007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0111007">「虛誑」至「雜穢」四條，見《大正藏》第33卷第503頁上。</note>
<note n="0112001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0112001">「由多荆確」、「果多辛辣」，見《大正藏》第33卷第503頁中。</note>
<note n="0112002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0112002">「滅盡定」，見《大正藏》第33卷第507頁上。</note>
<note n="0112003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0112003">「轉依義別略有四種」，見《大正藏》第33卷第510頁上。</note>
<note n="0112004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0112004">引文見《大正藏》第33卷第510頁上。</note>
<note n="0112005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0112005">「十三法師奉持（文）」，見《大正藏》第33卷第495頁中（513頁上）。</note>
<note n="0112006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0112006">引文見《大正藏》第8卷第842頁中。</note>
<note n="0112007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0112007">「十六國王奉持」，見《大正藏》第33卷第495頁中。</note>
<note n="0112008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0112008">引文見《大正藏》第8卷第843頁上至845頁上。</note>
<note n="0112009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0112009">「對翻」，底本無，據《大正藏》第33卷第517頁上補。</note>
<note n="0112010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0112010">「火字二現喩一現業種」，底本作「火字二現在喩一現在業種子」，據良賁《仁王經疏》刪，見《大正藏》第33卷第446頁中。</note>
<note n="0112011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0112011">「此生」，底本作「生此」，據文意改。</note>
<note n="0113001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0113001">「三」，底本作「四」，據上下文改。下同。</note>
<note n="0113002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0113002">「熟。一者」，底本殘，據上下文補。</note>
<note n="0113003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0113003">「熟。二者有」，底本殘，據上下文補。</note>
<note n="0113004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0113004">底本「熟」字後有「保安八年佛弟子比丘釋道常奉擧七代先亡寫疏一卷」的題記。</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0088a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0088a0601">剌【CB】，刺【藏外】</note>
<note n="0099a1001" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="ZW07.0099a10.11" target="#nkr_note_add_0099a1001">吒【CB】，乇【藏外】</note>
<note n="0111a0901" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="ZW07.0111a09.02" target="#nkr_note_add_0111a0901">己【CB】，已【藏外】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>